ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ

 

Συνεχίζω να διαβάζω τον Οδυσσέα. Αποσπασματικά. Όπως αποσπασματικά είναι γραμμένος. Αλλά και να μην ήταν έτσι γραμμένος, πάλι αποσπασματικά θα τον διάβαζα. Έτσι διαβάζω. Έτσι βλέπω ταινίες. Έτσι γράφω άρθρα. Αποσπασματικά. Έτσι θα πάω στο απόσπασμα. Ποιο απόσπασμα; Στο απόσπασμα γιατί διαβάζω αποσπασματικά; Πήγε ο Τζόις στο απόσπασμα; Εκτός αν φταίει το άρθρο για τους σεισμούς που είναι ατελείωτο. Προσθέτω συνέχεια καινούργια αποσπάσματα. Αλλά τι αποσπάσματα είναι αυτά και από πού είναι σπασμένα; Έρχονται από το μέλλον ή από το παρελθόν; Αν πρόκειται για σεισμούς, μπορεί να έρθουν από το μέλλον; Μπορεί! Μα εσείς δε λέτε ότι δεν υπάρχει πρόβλεψη; Υπάρχει αλλά μακράς διαρκείας. Δηλαδή; Δηλαδή μας έρχεται το απόσπασμα από το μέλλον αλλά δεν ξέρουμε από ποιο μέλλον. Χαρήκαμε! Κάτι σαν αγγελτήριο του θανάτου σου. Σου έρχεται από το μέλλον αλλά δεν γνωρίζεις από ποιο μέλλον. Φυσικά. Έτσι το άρθρο παραμένει ατελείωτο ακόμη και αν τελειώσει. Όπως τα λες – χρονιάρες μέρες τι μου λες – κανένα άρθρο δεν τελειώνει ή μάλλον τελειώνει ατελείωτο. Βέβαια, η πληροφορία ρέει χωρίς σταματημό. Αν έρχεται και από το μέλλον; Σωθήκαμε. Μα τότε πώς γράφεις άρθρα; Κοροϊδεύω τον εαυτό μου. Όταν το τελειώνω έχω το αίσθημα του ανεκπλήρωτου και του ατελείωτου. Όταν βάζω την τελευταία τελεία ακούω έναν πυροβολισμό. Βουίζουν τα’ αυτιά σου; Συνέχεια. Απλά το ξεχνάω ή ξεχνιέμαι. Ο πυροβολισμός όμως ακούγεται καθαρά. Θα βάλεις τελεία ή θα συνεχιστεί αυτό το παραλήρημα; Πυροβολισμός.

ΣΑΣΜΟΣ vs LA ESTRELLA DE SEVILLA

Κεντρικός πυρήνας του βιβλίου «Σασμός» του Σπύρου Πετρουλάκη, επάνω στο οποίο βασίζεται η επιτυχημένη τηλεοπτική σειρά, είναι ο απαγορευμένος έρωτας μεταξύ δύο νέων, της Αργυρώς και του Αστέρη, που ανήκουν σε δύο αντιμαχόμενες οικογένειες. Κύριο δραματικό στοιχείο του έργου αποτελεί ο φόνος του αδερφού της Αργυρώς από τον Αστέρη που έγινε αθέλητα πάνω σε συμπλοκή.

Στην ισπανική ιστορία του θεάτρου υπάρχει το έργο «Το Αστέρι της Σεβίλλης» (La Estrella de Sevilla)  που γράφτηκε το 1623 από τον Andres de Claramonte και έχει σαν κεντρικό θέμα τον έρωτα μεταξύ δύο νέων, της Estrella Tavera και του Sancho Ortiz de las Roelas. Ο Σάντσο σκοτώνει, παρά την θέλησή του, τον αδερφό της Αστέρως (Estrella) και αγαπημένο του φίλο, με εντολή του Βασιλιά. Και στις δύο ιστορίες η κοπέλα συγχωρεί τον αγαπημένο της και φονιά του αδερφού της. Η αγάπη υπερισχύει των πολύ αρνητικών συνθηκών.

Είναι φανερό ότι ο Πετρουλάκης βασίζει την ωραία ιστορία του στο θέμα του Andres de Claramonte και παράλληλα κλείνει το μάτι στον ψαγμένο αναγνώστη, δίνοντας το όνομα Αστέρης στο νέο αντί του Αστέρω (Estrella) που χρησιμοποιεί για τη νέα ο ισπανός συγγραφέας.   

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ

  

Πόσα χρόνια δουλεύω εδώ; Πολλά. Πολλά χρόνια. Και ο χώρος αχανής. Τεράστιος. Με φαρδείς διαδρόμους που πάνε ίσια απ’ τη μια πλευρά στην άλλη και λαχανιάζεις για να φτάσεις. Όχι τώρα που γέρασα. Από την αρχή λαχάνιαζα. Τώρα όμως κάνουμε ανακαίνιση. Πότε έγινε η τελευταία ανακαίνιση; Ου, μην το ψάχνεις. Εγώ δεν την θυμάμαι. Σίγουρα είχε γίνει αλλά δεν την θυμάμαι. Και τι ακριβώς είναι αυτός ο χώρος; Πιέζω το μυαλό γιατί δεν έχω την απάντηση μπροστά στα μάτια μου. Λόγω της ανακαίνισης είναι άδειος. Τι είναι λοιπόν; Και φοβάμαι. Αν τριγυρνάει ο Σφαρνάς με καμιά καραμπίνα και με περάσει για κλεφτρόνι; Αν έχει μπουκάρει κάνας Βανακάρης από το παράθυρο; Τι μας λες τώρα… Ο ένας είναι παμπάλαιος φίλος. Ο άλλος είναι, ας πούμε… παλιός γνωστός. Γιατί τους έβαλες μαζί; Δεν τους έβαλα, μπήκαν μόνοι τους. Νόμος και Τάξη.

Χα, χα, η αρρώστια φταίει, ε; Σσσσς! Μην παραμιλάς, μπορεί να σ’ ακούσουν! Μα τι ακριβώς είναι αυτός ο χώρος; Δεν ξέρω, εγώ κάνω απλά τη δουλειά μου. Τη δουλειά σου; Ποια δουλειά σου δηλαδή;. Τι ποια δουλειά μου! Μου λένε πήγαινε από δω εκεί και πες σ’ αυτόν αυτό. Πάρε αυτό και πήγαινέ το εκεί. Και δεν θυμάσαι τι πράμα είναι τούτο δω το χάος; Μουσείο είναι. Μουσείο; Αρχαιολογικό; Δεν ξέρω. Μπορεί λαογραφικό. Μπορεί μουσείο πινέζας. Ή μουσείο ζαμπόν. Όχι, όχι ζαμπόν. Το ζαμπόν αφήνει μυρωδιά. Η πινέζα δε μυρίζει. Σίγουρα πινέζας. Αλλά τώρα βλέπω κάποιον. Επιτέλους. Να ρωτήσω τι πρέπει να κάνω.

Κύριε! Μάλιστα. Τι κάνουμε τώρα; Ανακαίνιση. Δεν βλέπετε; Βλέπω και δεν βλέπω. Ή μάλλον βλέπω ότι δεν βλέπω τίποτα. Ο κάποιος πήρε τόνο αυστηρό. Δεν βλέπετε γιατί δεν κινείστε. Δεν βλέπω τον απαιτούμενο ζήλο. Αν πάτε παρακάτω θα δείτε. Πόσο παρακάτω; Αρκετά. Αλλά πρέπει να κινείστε. Στον τελευταίο διάδρομο έχει συγκέντρωση. Είναι πολλοί; Χιλιάδες. Εγώ που πρέπει να πάω; Όπου θέλετε. Φτάνει να κινείστε.

Πάω παρακάτω λοιπόν. Και κάπου εκεί, στη μέση του πουθενά νάσου ένα κιόσκι με τσολιάδες, Παρθενώνες, Ναούς του Ποσειδώνα και καρτ-ποστάλ. Για να δω ποιος είναι μέσα πρέπει να χώσω το κεφάλι μου στα καρτ-ποστάλ με τα ηλιοβασιλέματα, τα βυζιά και τα μπούτια.

Μέσα στο κιόσκι, ένα μικρό κοριτσάκι, καθισμένο στα γόνατα, παίζει με τις κούκλες του. 

ΩΣΜΩΣΗ

Ο Κώστας σπούδασε στο Πανεπιστήμιο, δεν έδωσε πολύ σημασία και κατέληξε ένας ψευτοφυσικός. Το απωθημένο του ήταν βέβαια η συγγραφή και η σκηνοθεσία αλλά αυτό είναι άλλου παπά ευαγγέλιο. Δούλεψε λοιπόν μερικά χρόνια σε φροντιστήρια, βαρέθηκε και αποφάσισε να ασχοληθεί με το εμπόριο και συγκεκριμένα με εισαγωγές συστημάτων επεξεργασίας νερού.

Το κεφάλαιο του Κώστα ήταν πενιχρό και οι δυνατότητες για προώθηση των προϊόντων πολύ περιορισμένες. Σε αυτή την κατάσταση τον βρήκε ο Θανάσης και θέλησε να τον βοηθήσει.

Ο Θανάσης, καμιά δεκαριά χρόνια μεγαλύτερος, ήταν καλός αρχιτέκτονας, χωροταξικός, με όραμα και προσανατολισμό στους πρότυπους οικολογικούς οικισμούς. Παρότι είχε καλό όνομα στην πιάτσα και πολλές γνωριμίες δεν ήταν καθόλου ψηλομύτης. Άνθρωπος σεμνός και καλοπροαίρετος.

Θανάσης και Κώστας γνωριζόντουσαν κάμποσα χρόνια και υπήρχε αμοιβαία εκτίμηση. Ο Θανάσης ήταν πιο περπατημένος στην ελεύθερη αγορά αλλά είχε και μια υπεραισιόδοξη φιλοδοξία για επιχειρηματικά ανοίγματα. Ο Κώστας ήταν πολύ συγκρατημένος και φοβισμένος, προσπαθώντας απλά να επιπλεύσει σε άγνωστα νερά.

Ο Θανάσης πρότεινε στον Κώστα να πάει στο Money Show, μια ας την πούμε πολυθεματική επιχειρηματική και χρηματιστική έκθεση που συγκεντρώνει μεγάλο κοινό. Ο Κώστας ήταν άσχετος από money και show και ήξερε καλά την υπεραισιόδοξη φύση του Θανάση. Παρά ταύτα δεν έχανε τίποτα να δοκιμάσει.

Οι φίλοι πήγαν να συναντήσουν για μια βολιδοσκόπηση δύο εκπρόσωπους αυτού του forum, κλασικούς γιάπηδες, copy – paste, άνετους, με υπεροπτικό χαμόγελο και στολή στελέχους δηλαδή επώνυμο κουστούμι – γραβάτα και έμφαση στο πουκάμισο, στην κάλτσα και στο παπούτσι.

Ο Θανάσης γνώριζε λίγο τα νεαρά στελέχη με το αυθάδικο χαμόγελο και έκανε τις συστάσεις. Ο Κώστας έπιασε το βλέμμα του γιάπη 1 να καρφώνεται στο παπούτσι του, αγορασμένο πριν από τρία χρόνια με είκοσι ευρώ από στοκατζίδικο. Τρία χρόνια δεν έχει πάθει τίποτα, του είπε. Ο γιάπης 1 τράβηξε αστραπιαία το βλέμμα του και το γύρισε προς τον Θανάση.

Έχουμε καθόλου διαφημιστικό υλικό; Ρώτησε ο γιάπης 1. Φαίνεται ότι ο γιάπης 2 ήταν επικουρικός και είχε προαποφασιστεί να μην ανοίξει καθόλου το στόμα του.

Ο Κώστας έδωσε την κάρτα που την είχε φτιάξει μόνος του και ένα διαφημιστικό που το είχε τυπώσει ένας φίλος του από την Σαλονίκη. Ο γιάπης 1 πήρε την κάρτα και την έπιασε από την άκρη σα να κρατούσε λερωμένο χαρτομάντιλο. Μετά άνοιξε το δίφυλλο διαφημιστικό και έριξε μια ματιά. Αυτό το χαρτί δεν κάνει για την έκθεση. Και δεν αναφέρομαι στα ορθογραφικά λάθη. Ποια ορθογραφικά; Ρώτησε ο Κώστας. Η ώσμωση με το πρώτο γράμμα ωμέγα. Μα με δύο ωμέγα γράφεται η ώσμωση σαν φυσικό φαινόμενο. Με όμικρον και ωμέγα γράφεται η ώσμωση μεταξύ δύο κόσμων που δεν πρόκειται να συνυπάρξουν ποτέ.        

UNDERGROUND

 

Ο Πιτ μπήκε κουρασμένος, σχεδόν εξουθενωμένος στον υπόγειο. Δεν είχε κοιμηθεί καλά και δεν είχε καταφέρει να πάρει πρωινό της προκοπής. Είχε πιει έναν καφέ βαρύ αλλά χρειάζεται τουλάχιστον δύο για να ξυπνήσει. Η ουρά στο ταμείο προχωρούσε γοργά και το πρωινό πλήθος κυλούσε σε διάφορες διευθύνσεις. Ο Πιτ έφτασε στο ταμείο και έψαξε τις τσέπες του. Βρήκε μόνο τσιγάρα και αναπτήρα.

Εγκατέλειψε σαστισμένος την ουρά και κινήθηκε σπασμωδικά προς μια είσοδο. Αλλά ποια είσοδο; Για καλή του τύχη είδε τον Θίοντορ. Έλα ρε φιλαράκι, με σώνεις. Γεια σου Μαύρε Πιτ. Δεν έχω εισιτήριο, σου περισσεύει κανένα; Πού πας; Στην κεντρική πλατεία της αγοράς Α. Λάθος πας. Πάμε μαζί από αυτή τη σκάλα και θα σου πω τι θα κάνεις.

Στριμώχτηκαν σε μια στενή κακοφωτισμένη σκάλα αλλά μέσα στην αναμπουμπούλα ο Θίοντορ χάθηκε. Ο Πιτ πλησίασε δύο κουστουμαρισμένα κουτσαβάκια που στεκόντουσαν στη γωνία. Από πού πάμε προς την κεντρική πλατεία της αγοράς Α; Εδώ πας για την αγορά Β αλλά μπορούμε να σου δείξουμε, είπαν τα κουτσαβάκια με ύποπτο χαμόγελο. Τον πλησίασαν πονηρά και τον τσεκάρανε . Μόλις διαπιστώσανε πως ήταν στεγνός εξαφανίστηκαν.

Ο Πιτ είδε μια πόρτα ασανσέρ και στάθηκε εκεί με την ελπίδα πως θα ‘ρθουν κι άλλοι για να ρωτήσει. Κανένας δεν ήρθε, ούτε άνθρωπος, ούτε ασανσέρ. Αγωνία. Είδε μια σκάλα και την κατέβηκε. Έφτασε σε ένα επίπεδο που δεν είχε σκάλα για παρακάτω. Έπρεπε να κάνει ένα άλμα τριών μέτρων ή να προσπαθήσει να τσουλήσει. Έμεινε αναποφάσιστος μέχρι που έφτασαν βιαστικά δυο νεαροί.

Δεν πρόφτασε να ρωτήσει αλλά δεν είχε και κουράγιο για άλλες ερωτήσεις. Οι νεαροί πήδηξαν ή τσούλησαν και χάθηκαν. Ο Πιτ πήρε θάρρος και ακολούθησε. Κουτρουβαλώντας έφτασε κάπου που ήταν σαν μεγάλος πάτος πηγαδιού. Από πάνω, πολύ πάνω, έβλεπες ένα κομμάτι ουρανό και τη γέφυρα με τις σιδηρογραμμές.

Τώρα είδε σκάλες αλλά κι αυτές οδηγούσαν σε κατώτερο επίπεδο. Είχε ξεχάσει πού ήθελε να πάει, το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να ξεφύγει απ’ αυτή την παγίδα. Δεν είχε παρά να ακολουθήσει τις σκάλες. Κατέβηκε αρκετά και βρέθηκε επιτέλους σε μια αποβάθρα. Εκεί βρήκε μια άστεγη μισοξαπλωμένη σε κάτι στρωσίδια. Πότε περνάει το τρένο; Την ρώτησε. Δεν περνάει. Γιατί; Γιατί αυτή η γραμμή έχει καταργηθεί εδώ και χρόνια. Και πώς μπορώ να βγω από δω; Δεν μπορείς, εκτός αν ακολουθήσεις το ποτάμι. Είπε και του έδειξε με τον βρώμικο, κοκκαλιάρικο δείκτη της.

Το ποτάμι ήταν τα νερά του υπόνομου που κατέβαζε κάθε λογής ακαθαρσίες. Από τις όχθες του βρωμοπόταμου κατέβαιναν άνθρωποι, μαζί και παιδιά. Πού πάτε; Κανείς δεν απαντούσε. Προχωρούσαν βιαστικά, σκυφτοί και κουκουλωμένοι. Ο Πιτ άναψε τσιγάρο.  

ΣΕΜΝΗ ΙΔΙΟΦΥΙΑ

 

Νικόλα Σφαρνά είσαι μια σεμνή ιδιοφυΐα. Ανήκεις δικαιωματικά στην ανώτατη τάξη της ιεραρχίας των ανθρώπινων ψυχών. Δεν πρόκειται να ξεκολλήσεις από κει όσες μετεμψυχώσεις κι αν περάσουν.

ΤΟ ΒΟΥΝΟ

 

Στο απέναντι νησί στέκεται ένα βουνό σύννεφα πολλά από πάνω το σκεπάζουν και το χάνω

Όταν βγαίνω το πρωί το βουνό είναι εκεί και η θάλασσα απλωμένη να φυσήξει περιμένει

Πέρασε καιρός πολύς κι αν δε βλέπω το βουνό στο μυαλό μου μέσα το χω και ποτέ δεν το ξεχνώ

Όποιος και να είσαι εσύ το βουνό θα καρτερεί κάποιο μάτι να το δει για να ξέρεις οτι υπάρχει οτι είναι ακόμα εκεί

Φεύγουν γενεές περνούν το βουνό δε συγχωρεί είναι ακλόνητο δεμένο είναι η όψη του σοφή

Πέρασε κάποιος γελώντας με τους φίλους Κυριακή ύστερα και πάλι φεύγει

το βουνό είναι βυθισμένο στη βαθιά του τη σιωπή

φεύγει η νύχτα και περνάει το βουνό όμως δε ρωτάει τι θα γίνει το πρωί

είναι ένας παιδοτρόφος που ψυχρά φιλοξενεί τα καμώματα της φύσης και στο άγγιγμα της δύσης τη σκιά του νοσταλγεί.

Έκτωρ Μιχαήλ Σκιάνης     1994