ΩΣΜΩΣΗ

Ο Κώστας σπούδασε στο Πανεπιστήμιο, δεν έδωσε πολύ σημασία και κατέληξε ένας ψευτοφυσικός. Το απωθημένο του ήταν βέβαια η συγγραφή και η σκηνοθεσία αλλά αυτό είναι άλλου παπά ευαγγέλιο. Δούλεψε λοιπόν μερικά χρόνια σε φροντιστήρια, βαρέθηκε και αποφάσισε να ασχοληθεί με το εμπόριο και συγκεκριμένα με εισαγωγές συστημάτων επεξεργασίας νερού.

Το κεφάλαιο του Κώστα ήταν πενιχρό και οι δυνατότητες για προώθηση των προϊόντων πολύ περιορισμένες. Σε αυτή την κατάσταση τον βρήκε ο Θανάσης και θέλησε να τον βοηθήσει.

Ο Θανάσης, καμιά δεκαριά χρόνια μεγαλύτερος, ήταν καλός αρχιτέκτονας, χωροταξικός, με όραμα και προσανατολισμό στους πρότυπους οικολογικούς οικισμούς. Παρότι είχε καλό όνομα στην πιάτσα και πολλές γνωριμίες δεν ήταν καθόλου ψηλομύτης. Άνθρωπος σεμνός και καλοπροαίρετος.

Θανάσης και Κώστας γνωριζόντουσαν κάμποσα χρόνια και υπήρχε αμοιβαία εκτίμηση. Ο Θανάσης ήταν πιο περπατημένος στην ελεύθερη αγορά αλλά είχε και μια υπεραισιόδοξη φιλοδοξία για επιχειρηματικά ανοίγματα. Ο Κώστας ήταν πολύ συγκρατημένος και φοβισμένος, προσπαθώντας απλά να επιπλεύσει σε άγνωστα νερά.

Ο Θανάσης πρότεινε στον Κώστα να πάει στο Money Show, μια ας την πούμε πολυθεματική επιχειρηματική και χρηματιστική έκθεση που συγκεντρώνει μεγάλο κοινό. Ο Κώστας ήταν άσχετος από money και show και ήξερε καλά την υπεραισιόδοξη φύση του Θανάση. Παρά ταύτα δεν έχανε τίποτα να δοκιμάσει.

Οι φίλοι πήγαν να συναντήσουν για μια βολιδοσκόπηση δύο εκπρόσωπους αυτού του forum, κλασικούς γιάπηδες, copy – paste, άνετους, με υπεροπτικό χαμόγελο και στολή στελέχους δηλαδή επώνυμο κουστούμι – γραβάτα και έμφαση στο πουκάμισο, στην κάλτσα και στο παπούτσι.

Ο Θανάσης γνώριζε λίγο τα νεαρά στελέχη με το αυθάδικο χαμόγελο και έκανε τις συστάσεις. Ο Κώστας έπιασε το βλέμμα του γιάπη 1 να καρφώνεται στο παπούτσι του, αγορασμένο πριν από τρία χρόνια με είκοσι ευρώ από στοκατζίδικο. Τρία χρόνια δεν έχει πάθει τίποτα, του είπε. Ο γιάπης 1 τράβηξε αστραπιαία το βλέμμα του και το γύρισε προς τον Θανάση.

Έχουμε καθόλου διαφημιστικό υλικό; Ρώτησε ο γιάπης 1. Φαίνεται ότι ο γιάπης 2 ήταν επικουρικός και είχε προαποφασιστεί να μην ανοίξει καθόλου το στόμα του.

Ο Κώστας έδωσε την κάρτα που την είχε φτιάξει μόνος του και ένα διαφημιστικό που το είχε τυπώσει ένας φίλος του από την Σαλονίκη. Ο γιάπης 1 πήρε την κάρτα και την έπιασε από την άκρη σα να κρατούσε λερωμένο χαρτομάντιλο. Μετά άνοιξε το δίφυλλο διαφημιστικό και έριξε μια ματιά. Αυτό το χαρτί δεν κάνει για την έκθεση. Και δεν αναφέρομαι στα ορθογραφικά λάθη. Ποια ορθογραφικά; Ρώτησε ο Κώστας. Η ώσμωση με το πρώτο γράμμα ωμέγα. Μα με δύο ωμέγα γράφεται η ώσμωση σαν φυσικό φαινόμενο. Με όμικρον και ωμέγα γράφεται η ώσμωση μεταξύ δύο κόσμων που δεν πρόκειται να συνυπάρξουν ποτέ.        

UNDERGROUND

 

Ο Πιτ μπήκε κουρασμένος, σχεδόν εξουθενωμένος στον υπόγειο. Δεν είχε κοιμηθεί καλά και δεν είχε καταφέρει να πάρει πρωινό της προκοπής. Είχε πιει έναν καφέ βαρύ αλλά χρειάζεται τουλάχιστον δύο για να ξυπνήσει. Η ουρά στο ταμείο προχωρούσε γοργά και το πρωινό πλήθος κυλούσε σε διάφορες διευθύνσεις. Ο Πιτ έφτασε στο ταμείο και έψαξε τις τσέπες του. Βρήκε μόνο τσιγάρα και αναπτήρα.

Εγκατέλειψε σαστισμένος την ουρά και κινήθηκε σπασμωδικά προς μια είσοδο. Αλλά ποια είσοδο; Για καλή του τύχη είδε τον Θίοντορ. Έλα ρε φιλαράκι, με σώνεις. Γεια σου Μαύρε Πιτ. Δεν έχω εισιτήριο, σου περισσεύει κανένα; Πού πας; Στην κεντρική πλατεία της αγοράς Α. Λάθος πας. Πάμε μαζί από αυτή τη σκάλα και θα σου πω τι θα κάνεις.

Στριμώχτηκαν σε μια στενή κακοφωτισμένη σκάλα αλλά μέσα στην αναμπουμπούλα ο Θίοντορ χάθηκε. Ο Πιτ πλησίασε δύο κουστουμαρισμένα κουτσαβάκια που στεκόντουσαν στη γωνία. Από πού πάμε προς την κεντρική πλατεία της αγοράς Α; Εδώ πας για την αγορά Β αλλά μπορούμε να σου δείξουμε, είπαν τα κουτσαβάκια με ύποπτο χαμόγελο. Τον πλησίασαν πονηρά και τον τσεκάρανε . Μόλις διαπιστώσανε πως ήταν στεγνός εξαφανίστηκαν.

Ο Πιτ είδε μια πόρτα ασανσέρ και στάθηκε εκεί με την ελπίδα πως θα ‘ρθουν κι άλλοι για να ρωτήσει. Κανένας δεν ήρθε, ούτε άνθρωπος, ούτε ασανσέρ. Αγωνία. Είδε μια σκάλα και την κατέβηκε. Έφτασε σε ένα επίπεδο που δεν είχε σκάλα για παρακάτω. Έπρεπε να κάνει ένα άλμα τριών μέτρων ή να προσπαθήσει να τσουλήσει. Έμεινε αναποφάσιστος μέχρι που έφτασαν βιαστικά δυο νεαροί.

Δεν πρόφτασε να ρωτήσει αλλά δεν είχε και κουράγιο για άλλες ερωτήσεις. Οι νεαροί πήδηξαν ή τσούλησαν και χάθηκαν. Ο Πιτ πήρε θάρρος και ακολούθησε. Κουτρουβαλώντας έφτασε κάπου που ήταν σαν μεγάλος πάτος πηγαδιού. Από πάνω, πολύ πάνω, έβλεπες ένα κομμάτι ουρανό και τη γέφυρα με τις σιδηρογραμμές.

Τώρα είδε σκάλες αλλά κι αυτές οδηγούσαν σε κατώτερο επίπεδο. Είχε ξεχάσει πού ήθελε να πάει, το μόνο που τον ένοιαζε ήταν να ξεφύγει απ’ αυτή την παγίδα. Δεν είχε παρά να ακολουθήσει τις σκάλες. Κατέβηκε αρκετά και βρέθηκε επιτέλους σε μια αποβάθρα. Εκεί βρήκε μια άστεγη μισοξαπλωμένη σε κάτι στρωσίδια. Πότε περνάει το τρένο; Την ρώτησε. Δεν περνάει. Γιατί; Γιατί αυτή η γραμμή έχει καταργηθεί εδώ και χρόνια. Και πώς μπορώ να βγω από δω; Δεν μπορείς, εκτός αν ακολουθήσεις το ποτάμι. Είπε και του έδειξε με τον βρώμικο, κοκκαλιάρικο δείκτη της.

Το ποτάμι ήταν τα νερά του υπόνομου που κατέβαζε κάθε λογής ακαθαρσίες. Από τις όχθες του βρωμοπόταμου κατέβαιναν άνθρωποι, μαζί και παιδιά. Πού πάτε; Κανείς δεν απαντούσε. Προχωρούσαν βιαστικά, σκυφτοί και κουκουλωμένοι. Ο Πιτ άναψε τσιγάρο.  

ΣΕΜΝΗ ΙΔΙΟΦΥΙΑ

 

Νικόλα Σφαρνά είσαι μια σεμνή ιδιοφυΐα. Ανήκεις δικαιωματικά στην ανώτατη τάξη της ιεραρχίας των ανθρώπινων ψυχών. Δεν πρόκειται να ξεκολλήσεις από κει όσες μετεμψυχώσεις κι αν περάσουν.

ΤΟ ΒΟΥΝΟ

 

Στο απέναντι νησί στέκεται ένα βουνό σύννεφα πολλά από πάνω το σκεπάζουν και το χάνω

Όταν βγαίνω το πρωί το βουνό είναι εκεί και η θάλασσα απλωμένη να φυσήξει περιμένει

Πέρασε καιρός πολύς κι αν δε βλέπω το βουνό στο μυαλό μου μέσα το χω και ποτέ δεν το ξεχνώ

Όποιος και να είσαι εσύ το βουνό θα καρτερεί κάποιο μάτι να το δει για να ξέρεις οτι υπάρχει οτι είναι ακόμα εκεί

Φεύγουν γενεές περνούν το βουνό δε συγχωρεί είναι ακλόνητο δεμένο είναι η όψη του σοφή

Πέρασε κάποιος γελώντας με τους φίλους Κυριακή ύστερα και πάλι φεύγει

το βουνό είναι βυθισμένο στη βαθιά του τη σιωπή

φεύγει η νύχτα και περνάει το βουνό όμως δε ρωτάει τι θα γίνει το πρωί

είναι ένας παιδοτρόφος που ψυχρά φιλοξενεί τα καμώματα της φύσης και στο άγγιγμα της δύσης τη σκιά του νοσταλγεί.

Έκτωρ Μιχαήλ Σκιάνης     1994

ΤΙΤΑΝΟΜΑΧΙΑ

Ώρα πρωινή. Όχι πολύ. Εννέα και μισή στο σταθμό Χαλάνδρι του μετρό. Οι επιβάτες μόλις έχουν επιβιβαστεί. Οι πολλοί φοράνε μάσκα, οι λίγοι όχι. Ήταν ξαφνικό. Ο μασκοφόρος κύριος Χ τραβάει δύο ντιρέκτ, δεξί και αριστερό σε δυο νεανίες χωρίς μάσκα ευρισκόμενους έμπροσθέν του και μία κλωτσιά αλά κικ μπόξιν σε μια πιτσιρίκα που κάπως σα να σηκώθηκε στον αέρα. Άπαντες οι παθόντες χωρίς μάσκα.

-Αληταράδες, έτσι γαμάει ο Τσιόδρας, αλάλαξε ο μασκοφόρος που άφριζε το στόμα του.

Οι επιβάτες αιφνιδιάστηκαν. Οι πολιτικά ορθοί σηκώθηκαν ορθοί από τις θέσεις τους.

-Δεν είναι τρόπος αυτός, έλεος! Έτσι θα πείσουμε για την ορθότητα του εμβολιασμού και της μάσκας;

-Αυτοί δεν πείθονται, στρίγγλιζε ο αφρισμένος. Είναι αντικοινωνικά κατακάθια, αδιαφορούν για το σύνολο!

Μια κυρία πετάχτηκε κραδαίνοντας έναν μικρό σταυρό: Όργανα του οξαποδώ, σατανάδες, μασκούληδες, πολυτρυπιτάδες, στο πυρ το εξώτερον, σκατά να φάτε!

Ένας κύριος με κοντομάνικο, ολόσωμο τατουάζ και ξυρισμένη κεφαλή, ντούκος σωστός, παρεμβαίνει αποφασιστικά: Οι εβραίοι πουλάνε εμβόλια!

-Και τσιπάκια, ωρύεται η κυρία με τον σταυρό.

-Κύριοι ηρεμήστε, οι πολιτικά ορθοί.

-Εσείς μας φέρατε τα μνημόνια και τον ψευτοϊό. Βγάλτε τις μάσκες, σας πήραμε πρέφα!

-Καλά, μιλάνε αυτοί που στηρίζουνε τον Πούτιν.

-Τον πούστην!

-Ορίστε και ο ρατσισμός. Γελοιοποίηση της διαφορετικότητας!

-Είστε φασίστες!

-Εσείς είστε φασίστες, ναζιστές και πουτάνας γιοι!

-Ελλάδα το μεγαλείο σου, οι πολιτικά ορθοί.

-Αν δε σ’ αρέσει η Ελλάδα να πας στη Γερμανία, στους ναζί.

Εντωμεταξύ η πιτσιρίκα που έφαγε την κλωτσιά, πεσμένη κατάχαμα ανασαίνει με δυσκολία. Στην πρώτη στάση του μετρό επιβιβάζονται σεκιουριτάδες.

-Το ΕΚΑΒ, φωνάξτε το ΕΚΑΒ, πεθαίνει η μικρή!

Ο αφρισμένος που έριξε την κλωτσιά, έχει ξαφρίσει, έχει πέσει πάνω στη μικρή και της κάνει μαλάξεις.

-Μείνε μαζί μας, σε παρακαλώ, μείνε μαζί μας. 

ΤΟ ΒΑΡΥ ΠΕΠΟΝΙ

Ο Χρήστος ο Κανούσης αγαπούσε την κηπουρική. Η δουλειά του στο υπουργείο ήταν το ζην, ο κήπος του το ευ ζην.

Άπειρες ώρες περνούσε στον κήπο και πολλές ώρες στην έρευνα για την καλλιέργεια των ζαρζαβατικών και των φρούτων ώστε να αποδίδει ο κόπος του.

Τα ζαρζαβατικά του πήγαιναν σφαίρα. Ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές, αγγούρια, κολοκύθια, σέλινα, κρεμμύδια, σπανάκια, λάχανα Βρυξελών, κουνουπίδια, όλα τελοσπάντων αυτά τα ωραία  ήταν το καμάρι του. Πήγαιναν οι φίλοι, τους έκανε ξενάγηση και τα φωτογράφιζαν με ενδιαφέρον.

Και το αμπελάκι του με τον ροδίτη πήγαινε καλά. Έβγαζε το κρασάκι του και το εμφιάλωνε, με ετικέτα παρακαλώ. Κτήμα Κανούσης. Μάλιστα.

Τώρα, στα καρπούζια δεν είχε και τόση επιτυχία αλλά εκεί που τα πήγαινε πραγματικά άσχημα ήταν στα πεπόνια. Πανωλεθρία. Πρακτικά δεν είχε βγάλει ούτε ένα πεπόνι της προκοπής.

Ο Χρήστος ο Κανούσης δεν την άντεχε την αποτυχία. Τον τρέλαινε. Κάθε τόσο ρωτούσε τον γερο-Νικόλα που ήταν φίνος μπαξεβάνης με παράδοση. Αυτός του έδινε πάντα θετικές οδηγίες αλλά στα πεπόνια δεν είχε βοηθήσει.

Μια μέρα χτύπησε το τηλέφωνο του Νικόλα και ακούστηκε ο Χρήστος απελπισμένος: Νικόλα έκανα όλα όσα μού ‘πες. Αποστάσεις, λιπάσματα, κάλυψη, κορφολόγημα, τα πάντα. Τζίφος.

Ο γερο-Νικόλας τον λυπήθηκε: άκουσε Χρήστο. Θα σου πω ένα μυστικό που δεν το ξεστομίζω συχνά γιατί κάποιοι με πήραν στο ψιλό όταν τους το εμπιστεύτηκα. Πρέπει να πιάνεις την κουβέντα με τα μικρά πεπονάκια. Πώς δηλαδή; Θα πηγαίνεις το βραδάκι και θα πιάνεις συζήτηση. Θα τα καλοπιάνεις και θα τα ηρεμείς.

Ο Χρήστος τον έχει Θεό τον Νικόλα. Ότι του λέει είναι νόμος. Έτσι, με το που ξεπρόβαλε το πρώτο πεπονάκι, άφησε την Ρηνιώ μπροστά στην τηλεόραση λέγοντάς της ότι πάει μια βόλτα στον μπαξέ. Τώρα, βραδιάτικα, άνθρωπέ μου; Μύγα σε τσίμπησε; Εσύ δουλειά σου κυρά Ρήνη! Χάζεψε στο κουτί να δεις χαΐρι!

Μια και δυο στο πεπονάκι ο Χρήστος, κάθισε δίπλα του και άρχισε τα γλυκόλογα: Έλα παιδάκι μου, πάρε το νεράκι σου από το χωματάκι που σου έβαλα και έχει όλες τις θρεπτικές ουσίες, πρόσεχε τον ήλιο τον πολύ, είδες ότι σου έβαλα ειδικό κάλυμμα, θα μεγαλώσεις και θα γίνεις κουκλί! Θες να σου πω ένα γλυκό νανούρισμα;

Δε θέλω νανούρισμα, λέει το πεπόνι. Θέλω να με λες αστυνόμο, ασφαλίτη, έστω μπάτσο. Εσένα πώς σε λένε; Χρήστο Κανούση, απαντάει με τα μάτια γουρλωμένα ο κηπουρός. Τό ‘ξερα! Τό ‘ξερα ότι θά ‘πεφτα σε γνωστό, του σιναφιού! Εμένα με λέγανε Ζούζουλα. Με θυμάσαι; Συνάδελφος του πατέρα σου. Γενική Ασφάλεια; Σπουδαστικό;

Πώς, θυμάμαι ! Σε φωνάζανε βαρύ πεπόνι!

Νάτα λοιπόν! Τώρα μπορούμε να συνεννοηθούμε. Για τη μετεμψύχωση έχεις ακούσει, έτσι; Κάτι λίγα. Ε, λοιπόν ισχύει απολύτως. Και ισχύει ότι γεγονότα, συναισθήματα και συμπεριφορές σου καθορίζουν το είδος και την ποιότητα της επόμενης ύπαρξής σου. Τι μου λες; Δηλαδή επειδή εσένα σε φωνάζανε βαρύ πεπόνι, στην επόμενη ζωή έγινες πεπόνι; Ναι, έπαιξε ρόλο. Τον πατέρα μου τον φώναζαν καπετάνιο, τώρα υπάρχει ένα παιδί που σε λίγα χρόνια θα μπαρκάρει και είναι ο πατέρας μου;

Μπορεί αλλά μάλλον όχι. Στο μεταγωγών, που περιμέναμε για να μπούμε στην καινούρια μας ύπαρξη, ξέρεις τι λέγανε; Τι λέγανε; Όσο τα κολοκύθια είναι φαΐ άλλο τόσο οι ασφαλίτες είναι άνθρωποι.

Δηλαδή ο μπαμπάς μου θα είναι κι αυτός ζαρζαβατικό; Έτσι το βλέπω, καμιά μάπα, κάνα αγγούρι…

Για να πούμε την αλήθεια, λέει σκεφτικός ο Χρήστος, μάλλον σας άξιζε η κατάντια. Είχατε ρίξει πολύ ξύλο. Φάλαγγα, ηλεκτροσόκ…

Ρε φίλε, εντολές εκτελούσαμε. Προστατεύαμε το καθεστώς! Και δεν υπήρχε άλλος τρόπος; Βλέπεις εσύ άλλο τρόπο; Εγώ δεν βλέπω ξύλο και βασανιστήρια. Να σου πω κάτι; Αυτοί που δίνανε τις εντολές δεν λέρωσαν τα χέρια τους ούτε με ξύλο ούτε με βασανιστήρια. Και τώρα προσκαλούνται πρώτοι-πρώτοι, αυτοί και τα τέκνα τους, στη γιορτή αποκατάστασης της δημοκρατίας.

Αυτοί δεν είναι σαν τα κολοκύθια; Στην επόμενη ζωή τους δεν θα γίνουν μελιτζάνες; Κανείς δεν ξέρει, είπε το πεπόνι, ο Ζούζουλας. Δικαιοσύνη δεν υπάρχει πουθενά. Μα τώρα με παρασκότισες. Τράβα να κοιμηθείς και άσε τα νανουρίσματα.

Την άλλη μέρα το πεπονάκι ήταν ξερό και ο Χρήστος περίμενε το επόμενο με την ελπίδα ότι δεν θα ήταν ο Σμαΐλης.    

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΣΙΝΕΜΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

 

Ο συμπολίτης Μπάμπης Δαμουλιάνος Ευαγγελάτος έγραψε ένα σχόλιο για τη μικρή μου ιστορία «ΤΟ ΘΥΜΑ» στην ιστοσελίδα της «Δράσης για μια άλλη πόλη» των Βριλησσίων. Το σχόλιο είναι το εξής: «Συμπυκνωμένη, σύγχρονη τραγωδία από έναν συμπολίτη μας! Χρήζει πολλών επαίνων. Συγχαρητήρια!».

Το επαινετικό σχόλιο του συμπολίτη είναι ιδιαίτερα κολακευτικό και τον ευχαριστώ. Πέρα όμως απ’ αυτό, μου δίνει την ευκαιρία να σχολιάσω με τη σειρά μου την επίδραση της Αρχαίας Ελληνικής Τραγωδίας και των Ομηρικών Επών, όχι μόνο στο θέατρο και στη λογοτεχνία αλλά και στη λαϊκή τέχνη του κινηματογράφου και των τηλεοπτικών σειρών.

Ο συμπολίτης Μ.Δ.Ε. γνωρίζει καλά τι γράφει. Δεν συγκρίνει τα μεγέθη αλλά το πνεύμα. Δε γίνεται να συγκριθούν σα μέγεθος μια συμπαθητική μικρή ιστορία με τα τιτάνια έργα του Αισχύλου, του Σοφοκλή και του κοντοχωριανού μας του Ευριπίδη. Όμως το πνεύμα του τραγικού ήρωα υπάρχει στο μικρό Μπάμπη της ιστορίας και θυμίζει κάτι από Οιδίποδα: σκοτώνει ο Μπάμπης λόγω νεανικής επιπολαιότητας και ο νεαρός Οιδίποδας λόγω παρορμητικού θυμού. Όταν έρχεται η ώρα της συνειδητοποίησης και οι δύο καταρρέουν.

Στην Αρχαία Ελληνική Τραγωδία δεν υφίσταται μανιχαϊστικός διαχωρισμός καλού-κακού. Οι ήρωες και οι θεοί κυριαρχούνται από τα πάθη και συχνά κάνουν κακό πιστεύοντας ότι πράττουν ορθά. Επίσης τα διλήμματα δεν έχουν μονοσήμαντες απαντήσεις. Πρέπει να υπακούμε στο νόμο ή στη συνείδηση (Αντιγόνη); Πρέπει να εκδικούμαστε το άδικο ακόμη και με τον φόνο της μάνας μας ή όχι (Ορέστης, Ηλέκτρα);

Στην Τραγωδία ο θεατής μπερδεύεται. Τη μια συμπάσχει με τον ήρωα και την άλλη διαφωνεί μαζί του συντασσόμενος με την άποψη ή τον προβληματισμό του χορού που εκπροσωπεί, κατά κάποιο τρόπο, την κοινή γνώμη. Η Κάθαρση, η κατακλείδα του έργου, είναι δίκαιη αλλά και παρηγορητική για τον θεατή που πρέπει να φύγει από την παράσταση με αίσθημα πληρότητας.

Αυτό το μπέρδεμα του θεατή δεν αρέσει στον Πλάτωνα ο οποίος πιστεύει στον παιδευτικό χαρακτήρα της τέχνης. Κατά τον Πλάτωνα ο θεατής πρέπει να μαθαίνει να ξεχωρίζει το καλό από το κακό και όχι απλά να συμπάσχει και να παθιάζεται με τους ήρωες. Στην Πολιτεία του Πλάτωνα δεν έχουν θέση οι τραγικοί ποιητές αλλά ο φιλόσοφος ποιητής.

Πώς τώρα έχουν όλα αυτά σχέση με την σύγχρονη τέχνη του κινηματογράφου και των τηλεοπτικών σειρών;

Στον λεγόμενο εμπορικό κινηματογράφο που είναι ένα είδος λαϊκής τέχνης με πολύ μεγάλο κοινό είχε κυριαρχήσει για πολλά χρόνια ένα μοτίβο όπου οι χαρακτήρες διαχωρίζονταν σε καλούς και κακούς, οι επιλογές ήταν συνειδητές και ξεκάθαρες, με το καλό ή το κακό, και το τέλος ήταν το γνωστό happy end, η επικράτηση του καλού. Στα μάτια μου αυτή η στάση του εμπορικού κινηματογράφου πλησιάζει την περί τέχνης ηθική αντίληψη του Πλάτωνα.

Φαίνεται όμως ότι με τα χρόνια το κοινό άρχισε να πλήττει με τις ταινίες του happy end και του σίγουρου θριάμβου του καλού. Οι κοινωνικές συνθήκες άλλωστε δεν ευνοούν μια τέτοια θεώρηση. Τα τελευταία χρόνια έχουμε μια στροφή προς το πνεύμα της Τραγωδίας όπου δεν υπάρχουν ξεκάθαρα καλοί χαρακτήρες και το τέλος έχει στοιχεία κάθαρσης: οι ήρωες αφανίζονται συνειδητοποιημένοι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και ο θεατής μένει χωρίς εκκρεμότητες.

Η στροφή αυτή είναι ακόμη πιο έντονη στις τηλεοπτικές σειρές. Οι χαρακτήρες είναι όλοι τραγικοί, οδηγούμενοι από πάθη, αντιμετωπίζοντας διαρκώς διλήμματα όπου η στάση τους επιβάλλεται από τις καταστάσεις και όχι από την ηθική επιλογή του καλού.

Η εντύπωσή μου είναι ότι η μεταστροφή αυτή στη λαϊκή τέχνη του κινηματογράφου και της τηλεόρασης δεν θα διαρκέσει για πολύ. Ο άνθρωπος απογοητεύεται και μπερδεύεται, φτάνει να μην πιστεύει καν στην διαφορά καλού και κακού αλλά κάποια στιγμή θα χρειαστεί και την ελπίδα και το φωτεινό παράδειγμα. Κάποια στιγμή θα ξαναλάμψει η αισιοδοξία του Πλάτωνα και η πίστη ότι το καλό υπάρχει και πέρα από το συμφέρον. 

*Η εικόνα είναι από την τηλεοπτική σειρά Animal Kingdom.