Κυριακή 18 Ιουνίου 2023

ΕΠΙΚΑΙΡΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΟΔΟΥ ΤΡΟΙΑΣ

 

Να και ένα μήνυμα αισιοδοξίας: Αφού ο Μητσοτάκης θριαμβεύει με εκατόμβες σε τρένα και καΐκια, ο Αρμαγεδών θα περάσει απαρατήρητος.

Με βάση όσα συμβαίνουν τον τελευταίο καιρό, ένα από τα δύο ισχύει: είτε η κυβέρνηση δεν φταίει ποτέ και για τίποτα είτε στ’ αρχίδια μας όλα.

Είναι γκαντέμηδες ή είναι απλά ανάλγητοι; Ότι και να είναι ψηφίζονται άρα έχουμε περάσει οριστικά στο στάδιο ανοσίας αγέλης.

Πενθούμε εορτάζοντες και εορτάζουμε πενθούντες. Αφού για τον Μπερλουσκόνι έσπασε το ρεκόρ πένθους, τα πάντα είναι πιθανά.

Τρίτη 13 Ιουνίου 2023

ΣΑΣΜΟΣ: ΟΙ ΕΠΙΡΡΟΕΣ ΑΠΟ ΔΡΑΜΑΤΙΚΑ ΕΡΓΑ ΠΕΡΑΣΜΕΝΩΝ ΑΙΩΝΩΝ




Ο τηλεοπτικός Σασμός, μια σειρά που σημειώνει επιτυχία και πρόκειται να συνεχιστεί – ατυχώς κατά την άποψή μου – για τρίτη σεζόν, φαίνεται να έχει δεχθεί σημαντικές επιρροές από την δραματουργία περασμένων αιώνων, μια πρακτική διαχρονική στον κόσμο του θεάτρου αλλά και του κινηματογράφου. Προσοχή, δεν αναφέρομαι στο βιβλίο του Σπύρου Πετρουλάκη αλλά στο σενάριο της σειράς που αναγκαστικά, για λόγους δραματουργικούς αλλά και έκτασης της δράσης, διαφέρει σημαντικά – σχεδόν ριζικά από αυτό.

Αρχικά λοιπόν επισημαίνω ότι κεντρικός πυρήνας της σειράς είναι ο απαγορευμένος έρωτας δύο νέων, της Αργυρώς και του Αστέρη, που ανήκουν σε δύο αντιμαχόμενες οικογένειες. Κύριο δραματικό στοιχείο του έργου αποτελεί ο φόνος του αδερφού της Αργυρώς από τον Αστέρη που έγινε αθέλητα πάνω σε συμπλοκή.

Στην ισπανική ιστορία του θεάτρου υπάρχει το έργο «Το Αστέρι της Σεβίλλης» (La Estrella de Sevilla)  που γράφτηκε το 1623 από τον ισπανό δραματουργό Andrés  de Claramonte (1580-1626) και έχει σαν κεντρικό θέμα τον έρωτα μεταξύ δύο νέων, της Estrella Tavera και του Sancho Ortiz de las Roelas. Ο Σάντσο σκοτώνει, παρά την θέλησή του, τον αδερφό της Αστέρως (Estrella) και αγαπημένο του φίλο, με εντολή του Βασιλιά. Και στις δύο ιστορίες η κοπέλα συγχωρεί τον αγαπημένο της και φονιά του αδερφού της. Η αγάπη υπερισχύει των πολύ αρνητικών συνθηκών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι ο Σπύρος Πετρουλάκης που έγραψε το βιβλίο Σασμός επιλέγει το όνομα Αστέριος για το νέο, σημείο ότι έχει κατά νου το θεατρικό του ισπανού συγγραφέα, παρότι στη δική του ιστορία δεν υπάρχει έρωτας μεταξύ των δύο ηρώων. Αντίθετα, η σειρά ακολουθεί πιστά το πνεύμα του Andrés  de Claramonte δίνοντας και αυτή το όνομα Αστέρης στο νέο αντί του Αστέρω (Estrella) που χρησιμοποιεί για τη νέα ο ισπανός δραματουργός.

Οι επιρροές όμως δεν τελειώνουν εδώ. Στον τηλεοπτικό Σασμό εμφανίζεται ξαφνικά, στα τέλη της δεύτερης σεζόν, η σκιά μιας κατάρας από το παρελθόν που πιθανολογείται ότι επηρεάζει τις τύχες των ηρώων μέσα από τη βεντέτα. Οι βίαιοι θάνατοι από τις δύο οικογένειες, που δεν είναι λίγοι, θεωρούνται απότοκοι της κατάρας. Εδώ δεν μπορούμε να μη λάβουμε υπόψιν μας το έργο του αυστριακού μεγάλου δραματουργού Franz Grillparzer (1791-1872), Η προγιαγιά ( Die Ahnfrau, 1817), το οποίο έχει έναν τέτοιο πυρήνα. Μια κατάρα για ένα έγκλημα που έγινε με θύμα μια γυναίκα της οικογένειας του κόντε Μπορότιν φτάνει μέχρι δύο απογόνους, την Μπέρτα και το Γιαρομίρ. Το έργο αυτό μεταφράστηκε σε ελληνικούς στίχους από τον Κ.Χατζόπουλο και ανέβηκε πολλές φορές στην ελληνική θεατρική σκηνή.

Τόνισα ότι η χρήση μύθων και ιστοριών από παλαιότερα δραματικά έργα είναι κοινή πρακτική. Χρονολογείται ουσιαστικά από την εποχή του Ομήρου, άρα δεν υπάρχει ένσταση επί τούτου. Ένσταση υπάρχει σε ότι αφορά την φόρτιση της αφήγησης με διαδοχικά τραγικά γεγονότα χωρίς λύση, αφού εκεί που πλησιάζει η λύση ακολουθεί μια νέα τραγική περιπλοκή αντίστοιχης έντασης πράγμα που λειτουργεί αρνητικά στον ψυχισμό του θεατή. Συμπερασματικά νομίζω ότι είναι προτιμότερο να κλείνει σε λιγότερα επεισόδια μια σειρά παρά να δημιουργείται ένα τρενάκι με βαγόνια τους δραματικούς πυρήνες παλαιών επιτυχημένων αλλά ξεχωριστών έργων. 

Σάββατο 10 Ιουνίου 2023

ΤΟ ΞΕΔΩΜΑ

 

Ο ένας σαραντάρης, ο άλλος σαρανταπεντάρης. Φίλοι από μικρά παιδιά. Κι από νωρίς στο μεροκάματο. Οικοδομή. Ο μεγάλος παντρεύτηκε στα είκοσι. Προσπάθησαν για παιδί. Η γυναίκα έκανε θεραπείες που την βλάψανε. Πριν από λίγους μήνες την έχασε.

Ο μικρός έχει τρία αγόρια. Δουλεύουν κι αυτός και η γυναίκα του. Όλη μέρα στο τρέξιμο. Το μικρότερο αγόρι το κρατάει η πεθερά. Τα δύο μεγαλύτερα πάνε σχολείο. Φωνές, ζημιές, γκρίνια, παράπονα και μερικές βλαστήμιες το καθημερινό μενού. Μαγγανοπήγαδο που τρίζει.

Τώρα τα δύο φιλαράκια πήγαν για δουλειά μακριά. Κατασκευάζεται ένα νοσοκομείο. Δουλίτσα αρκετή. Το βράδυ πίνουνε καμιά μπύρα και πέφτουν για ύπνο. Πού και πού κάναν αγώνα στη καφετέρια. Αυτά.

Δυο-τρεις μέρες πριν την επιστροφή είπαν να ξεδώσουν. Κάποιος από τη δουλειά τους είπε για μαγαζί με γυναίκες.

Δεν το ξέρανε το σπορ οι φίλοι και είπαν να δοκιμάσουν. Να ξεδώσουν λίγο. Είχανε πήξει. Πήγαν λοιπόν στα χωμένα του λιμανιού και βρήκαν το μαγαζί. LIVE SHOW. Μπήκαν και δεν είδαν κανένα σόου. Το μπαρ, τσιμπλιάρικο ημίφως και άδεια τραπέζια. Κάθισαν.

Σχεδόν αμέσως πλησίασε η ξανθούλα και τράβηξε την καρέκλα δίπλα στο μικρό. Ουκρανία. Ακριβό άρωμα σε μικρό μπουκάλι. Καμιά τριανταριά. Έφτασε και η άλλη. Μολδαβία. Πιο μεγάλη, πιο μεγαλόσωμη και καστανή. Πρόσχαρη.

Τα κορίτσια παράγγειλαν τεκίλα, τα αγόρια μπύρα για σιγουριά. Μετά τα γνωστά και τετριμμένα, πώς σε λένε κι από πού είσαι, ο μικρός κάνει προσεκτική κίνηση. Χριστίνα, εμείς εδώ είμαστε για δουλειά. Λείπουμε καιρό από το σπίτι. Θα σε κεράσω τρία ποτά αλλά αυτό που μ’ ενδιαφέρει είναι άλλο. Δηλαδή; Να, θέλω να βρεθώ με γυναίκα. Καταλαβαίνεις… Αν έχεις καμιά φίλη που ενδιαφέρεται… Να το σκεφτώ. Πόσα νομίζεις ότι μπορείς να δώσεις; Ένα κατοστάρικο, κάπου εκεί. Το πολύ.  Τι να σου πω, εδώ ακούγονται άλλα ποσά. Τι ποσά; Να, ας πούμε διακόσια. Όχι, δεν παίζουν τόσα, πού βρισκόμαστε! Τέλος πάντων, άσε να το σκεφτώ.

Ήπιαν λίγο μπύρα, οι κοπέλες κατέβασαν τις νερωμένες τεκίλες και παράγγειλαν άλλες. Η συζήτηση για ανέμους και ύδατα, σαν τις τεκίλες ένα πράμα. Το ξανθό, ακριβό άρωμα έδωσε απάντηση. Αύριο, στις δύο το μεσημέρι, στο σιντριβάνι του λιμανιού. Η συμφωνία επικυρώθηκε με φιλιά και ψαύσιμο του μπούστου. Από την άλλη, ο πενθών δεν άντεχε να κάνει τέτοια κίνηση.

Την επαύριο η Χριστίνα με το ξανθό μαλλί  ήρθε στο ραντεβού με μισή ώρα καθυστέρηση. Η εξέλιξη πάντως υπήρξε ομαλή. Μάλιστα κανόνισαν άλλη έξοδο, την επόμενη μέρα, για ψαράκι. Όλοι μαζί παρέα.

Φάγανε όμορφα, ήπιαν τα κρασιά τους , απόλαυσαν την εκλεκτή αστακομακαρονάδα και τη γάμπαρη. Οι κοπέλες ενθουσιάστηκαν. Ελάτε ρε παιδιά το βράδυ στο μαγαζί να μας κάνετε παρέα. Τελευταία μέρα είναι.

Τους πείσανε. Ήταν ευδιάθετοι. Ξεκίνησαν με μπύρες αλλά πέσανε στις βότκες. Κάνανε ζημιές. Τρακόσια ο ένας, διακόσια εβδομήντα ο άλλος. Τους αποχαιρέτησαν στις δύο και μισή με φιλιά γιομάτα γνήσιο πάθος. Ήταν καλά παιδιά, αγνά και ζημιάρικα.

Το ξενοδοχείο τους ήταν λίγο έξω από την πόλη. Με το ζόρι βρήκαν το αμάξι τους. Κάθισε στο τιμόνι ο μεγάλος. Δε βλέπω ρε το δρόμο. Θολά και στραβά τα βλέπω όλα. Κι εγώ, λέει ο μικρός. Μπόμπες γαμώτο μου.Πάμε κι όπου βγει!

Ο δρόμος είχε στροφιλίκια. Μία στροφή, δύο στροφές. Πρόσεχ….

Δευτέρα 5 Ιουνίου 2023

ΤΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ

Το βλέμμα του συνέλαβεν φευγαλέως κίνησιν τινά εις την κορυφογραμμήν. Εκοίταξεν εκ δευτέρου. Παρομοία εντύπωσις, περισσότερον ως διαίσθησις. Μήπως όμως η διαίσθησις δεν υπερέχει εις πολλάς περιπτώσεις της οπτικής εντυπώσεως; Ο βιγλάτορας ενημέρωσεν αμέσως τον αρχηγόν.

Ο αρχηγός  εκάλεσεν τους υπευθύνους των τεσσάρων αποσπασμάτων. Ταχέως  συνεκεντρώθησαν το ελληνικόν, το βαρβαρικόν, το αγγελικόν και το δαιμονικόν. Αποσπάσματα διαφορετικά , πλην όμως εξίσου αποτελεσματικά.

Το ελληνικόν, υποστηριζόμενον από το αντίστοιχον ελληνικόν κόμμα, προσφάτως εξουδετέρωσεν επικίνδυνον ληστήν και βιαστήν όστις ελογίζετο βάρβαρος αλλά απεδείχθη έλλην. Εκ των υστέρων υπεστήριξαν ότι ναι μεν ήτο έλλην αλλά συναγελάζετο μετά των βαρβάρων.

Το βαρβαρικόν, υποστηριζόμενον από το ημιπαράνομον βαρβαρικόν κόμμα, είναι μισθοφορικόν αλλά τα μέλη του υποστηρίζουν ότι τα άλλα αποσπάσματα, καίτοι τύποις εθελοντικά, έχουν τα «τυχερά» τους τα οποία είναι εν τοις πράγμασι πολλαπλάσια του γλίσχρου μισθού των μισθοφόρων. Μολαταύτα οι βάρβαροι δείχνουν αξιοθαύμαστον ζήλον, ειδικώς εάν υπάρχει και κάποιον υλικόν αντίκρυσμα, δυνάμενον να διορθώση την εις βάρος των αδικίαν. Την μεγίστην επιτυχίαν, φερ’ ειπείν, την εσημείωσαν συλλαμβάνοντες εμπόρους ναρκωτικών τους οποίους ενόμισαν κυνηγούς θησαυρών. Οι έμποροι ήσαν βάρβαροι οίτινες επώλουν εις  έλληνας  οι οποίοι εν συνεχεία ετροφοδότουν βαρβάρους και έλληνας άνευ εξαιρέσεως. Το βαρβαρικόν κλιμάκιον επειράθη καταχρήσεως των αποθεμάτων ή μέρους αυτών αλλά δεν ηδυνήθη  ένεκα της εγκαίρου και επιτυχούς παρεμβάσεως του δαιμονικού που τα κατέσχεν αστραπιαίως. Είναι γνωστόν ότι το επιχειρηματικόν και τα λοιπά δαιμόνια προσφέρουν αμέσους λύσεις.

Τελευταίον αλλά ουχί έσχατον το αγγελικόν απόσπασμα το οποίον υπεραμύνεται αρετής και δικαίου. Είναι ασφαλώς το πλέον αποτελεσματικόν εις τας συλλήψεις αλλά και απείρως ασύμφορον διότι επί τη βάσει των ευγενών προθέσεών του η χώρα θα μετεβάλετο εις απέραντον φυλακήν. Και εις τούτο το παράφορον αίσθημα δικαίου αντιδρώντες οι δαιμονικοί προσφέρουν ανεκτίμητον υπηρεσίαν.

Ποίος λοιπόν δύναται να σώσει την δύσμοιρον χώραν  από την δεσποτείαν του δαιμονικού κόμματος και του εξ αυτού εξαρτωμένου αποσπάσματος; Μήπως η ισορροπία την οποίαν επιφέρει η ύπαρξις και των άλλων κομμάτων και δυνατών αποσπασμάτων;         

Δευτέρα 29 Μαΐου 2023

ΤΟ ΑΜΑΞΙ ΤΟΥ ΠΡΥΤΑΝΗ[1]


Ο Σαρδανάπαλος είναι ακόμη εκεί έξω. Θα μπορούσε να ‘ταν στο χώμα. Ή σκόρπια τέφρα per mare per terra. Αλλά όχι. Είναι ακόμη εκεί έξω. Και επιμένει να θυμάται. Το Ροφό, τον Τάκη, το Σουπιά, τον Πλατά, τον Ποιητή, το Νίκο το Νευρικό, το Νίκο το Ψηλό, τον Σπύρο το Γάλλο που βοήθαγε απ’ έξω. Τα σκοτεινά χρόνια της Χούντας. Πριν το ’72, πριν το φοιτητικό κίνημα, στρατεύσεις, Νομική, Πολυτεχνείο. Τότε που η Σύγκλητος και το Πειθαρχικό αποβάλλανε φοιτητές για «αντεθνική δράση» και πέρναγε στο ντούκου.  Τότε που η ελπίδα ήταν κολοφωτιά.

Ο Ροφός  το Μαύρο Ψάρι το πήρε πάνω του. Ο Ποιητής, πριν δοξαστεί στο Πανελλήνιο, έγραψε την επιστολή προς τη Σύγκλητο. Της ζήτησε να σταθεί στο ύψος της - τρομάρα της – και να προστατέψει την ελευθερία του φρονήματος. Αλλιώς…

Αλλιώς υπήρχε η απειλή που υπέγραφε το Μαύρο Ψάρι. Παραδόξως η απειλή φάνηκε να έπιασε. Ήταν το ξάφνιασμα; Ήταν εντολή της Ασφάλειας για να το ερευνήσει; Ήταν η μεγάλη ιδέα μας;

Πέρασαν λίγοι μήνες. Και μετά; Φαραντούρη Μαρία, αποβάλλεται οριστικώς. Ήρθε η ώρα της απάντησης για το Ροφό. Στόχος ο Πρύτανης. Όχι βέβαια ο ίδιος αλλά το αμάξι του. Τα παιδιά είχαν θυμώσει και ήταν βιαστικά. Δεν υπήρχε χρόνος για πολύωρες παρακολουθήσεις. Τι μας μαθαίνανε στο πανεπιστήμιο για την επαγωγική σκέψη; Η σκέψη θα αναπληρώσει το έλλειμμα της γνώσης.

Ο Πρύτανης ήταν αριστοκράτης με παραδοσιακές αισθητικές αρχές. Από τα αμάξια της περιοχής του πήγαινε γάντι ένα καλοδιατηρημένο, ακριβό, παλαιό μοντέλο, παρκαρισμένο σχεδόν έξω από το σπίτι του. Δεν μπορούσε παρά να είναι αυτό.

Άμεση κινητοποίηση. Ο Σαρδανάπαλος «επινόησε» μηχανισμό αποτελούμενο από χαρτόκουτο, κεριά και σακούλα με βενζίνη. Νευρικός, Σουπιάς και Ποιητής ήταν μέσα. Τραγική ειρωνεία: ο Τάκης έδινε το μάθημα του Πρύτανη και δεν είχε αρκετό χρόνο να το διαβάσει. Έπρεπε να πάρει τη δύσκολη απόφαση. Μάθημα ή τιμωρία. Η συνείδησή του είπε τιμωρία.

Δύο η ώρα τη νύχτα το κομάντο του Ροφού ήταν στην περιοχή του στόχου. Η αντίκα ήταν εκεί. Εκεί όμως ήταν και μια αναπάντεχα ζωηρή κίνηση στο δρόμο. Χρόνος για να στηθεί ο αυτοσχέδιος μηχανισμός της συμφοράς δεν υπήρχε. Ο Σαρδανάπαλος πήρε την πρωτοβουλία να σαλπίσει αποχώρηση. Νευρικός και Ποιητής ακολούθησαν. Τάκης και Σουπιάς έμειναν πιο πίσω.

Ενώ η εμπροσθοφυλακή της αποχώρησης είχε προχωρήσει καμιά πεντακοσαριά μέτρα, ο Νευρικός ένοιωσε τύψεις και γύρισε να δει τι κάνουν οι άλλοι δύο. Μετά από κάμποση ώρα επέστρεψε να μας ενημερώσει. Ο Τάκης ήταν ανυποχώρητος. Έχασε το μάθημα, του έμενε η τιμωρία. Θα προχωρούσε σε plan b. Ούτε μηχανισμός ούτε τίποτα. Φόκο και φύγαμε. Ο Σουπιάς έμεινε να τον βοηθήσει.

Η αποχώρηση των υπολοίπων συνεχίστηκε χωρίς απρόοπτα. Το μικρό κομάντο εκτέλεσε την αποστολή.

Οι εφημερίδες τότε, τα γεγονότα αυτά τα κάνανε γαργάρα. Ποτέ δεν έμαθε ο Σαρδανάπαλος τι απέγινε. Ούτε κανένας άλλος από τους επιχειρήσαντες και τους αποχωρήσαντες. Η αριστοκρατική αντίκα του Πρύτανη κάηκε; Ή μήπως δεν ήταν του Πρύτανη;

Ο Σαρδανάπαλος είναι ακόμη εκεί έξω.

       



[1] Αφιερωμένο στον Τ.Σ. 

Δευτέρα 17 Απριλίου 2023

ΟΙ ΜΟΝΟΜΑΧΟΙ

 


Τελευταία Κυριακή Μαρτίου 2023, ώρα οκτώ και μισή. Ο Δημήτρης Σ. συνταξιούχος καθηγητής και καλλιτέχνης ξυλοχαράκτης. Βιβλική μορφή με σγουρό, σχεδόν άσπρο μαλλί και γένι. Αδύνατος  και σβέλτος. Μάτια γαλάζια. Κατηφορίζει την Α.Γενναδίου στου Γκύζη.

Τελευταία Κυριακή Μαρτίου 2023, ώρα οκτώ και μισή. Ο Ευγένιος Κ. έμπορος εκκλησιαστικών ειδών και ιεροψάλτης. Χοντρούλης αλλά ευκίνητος. Μάτια μικρά και μαύρα. Κατηφορίζει την Εθνικής  Αντιστάσεως στην Καισαριανή.

Ώρα εννέα. Ο Δημήτρης Σ. ετών εβδομήντα ένα κατηφορίζοντας την Ιπποκράτους πλησιάζει την Πανεπιστημίου. Αποδεικνύει από μέσα του μια σειρά θεωρημάτων του Euler.

Ώρα εννέα. Ο Ευγένιος Κ. ετών εβδομήντα τρία κατηφορίζοντας την Ευφρονίου πλησιάζει στον Εθνικό Κήπο. Ψιθυρίζει το «Τη Υπερμάχω».

Ώρα εννέα και είκοσι. Ο Δημήτρης Σ. - με ηρεμία προτεστάντη πάστορα – προχωρεί στη Σταδίου πλησιάζοντας την Πλατεία Συντάγματος. Φοράει μαύρο κουστούμι και μαύρη γραβάτα. Κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Το χέρι του σφίγγει κάτι στη δεξιά τσέπη του σακακιού.

 Ώρα εννέα και είκοσι. Ο Ευγένιος Κ. - με σφιγμένα χαρακτηριστικά – προχωρεί πλησιάζοντας την Πλατεία Συντάγματος. Φοράει μαύρο κουστούμι και μαύρη γραβάτα. Κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Το χέρι του σφίγγει κάτι στη δεξιά τσέπη του σακακιού.

Ώρα εννέα και είκοσι οκτώ. Ο Δημήτρης Σ. βρίσκεται στη γωνία Φιλελλήνων και Μητροπόλεως. Ψάχνει με το βλέμμα έναν άντρα με μαύρο κουστούμι, μαύρη γραβάτα και κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Στο πεζοδρόμιο καπνίζουν δύο άντρες με μαύρο κουστούμι, μαύρη γραβάτα, χωρίς κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Ο άντρας με το γαρύφαλλο δεν είναι εκεί. Ο Δημήτρης Σ. συνεχίζει στη Φιλελλήνων.

Ώρα εννέα και τριάντα δύο. Ο Ευγένιος Κ. βρίσκεται στη γωνία Φιλελλήνων και Μητροπόλεως. Ψάχνει με το βλέμμα έναν άντρα με μαύρο κουστούμι, μαύρη γραβάτα και κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Στο πεζοδρόμιο καπνίζουν δύο άντρες με μαύρο κουστούμι, μαύρη γραβάτα, χωρίς κόκκινο γαρύφαλλο στο πέτο. Ο άντρας με το γαρύφαλλο δεν είναι εκεί. Ο Ευγένιος Κ. συνεχίζει στη Μητροπόλεως.

Τους κανόνες έθεσε ο Τάκης Σ. πενήντα ένα χρόνια πριν. Μονομαχία με σουγιά. Μάρτυρες ο Νίκος Σ. και ο Γιώργος Σ.

Ο λόγος σοβαρός. Εν έτει 1972 ο Ευγένιος Κ., νέος αυστηρών αρχών και ελληνοχριστιανικών ιδεωδών, άκουσε την αδερφή του Ζωή να μουρμουρίζει στον ύπνο της. Έστησε αυτί ο αυστηρός Ευγένιος. Με τρόμο και θυμό ανείπωτο ξεχώρισε ένα «Δημήτρη μου – Δημήτρη μου». Το πρωί άρχισε η ανάκριση. Η Ζωή – αυστηρών ελληνοχριστιανικών αρχών και αυτή – λύγισε πολύ πιο γρήγορα από τους χριστιανούς μάρτυρες στις αρένες της Ρώμης. Υπεύθυνος για το θερμό της αίσθημα ήταν ο συμφοιτητής της Δημήτρης Σ.

Τα γεγονότα έτρεξαν γρήγορα και τη λύση έδωσε ο φοιτητής του μαθηματικού Τάκης Σ. Μονομαχία στο Σύνταγμα. Η τιμή του Ευγένιου απαιτούσε άμεση ικανοποίηση. Ο ίδιος ο Ευγένιος διαφωνούσε με την τιμή του αλλά ήταν παγιδευμένος. Ο Δημήτρης, αν και ανίδεος για το πάθος της Ζωής, δέχθηκε την πρόταση χωρίς μεγάλες αντιρρήσεις. Είχε άραγε εμπιστοσύνη στην εμπειρία του από την ξυλοχαρακτική ή περισσότερο στο φίλο του Τάκη Σ.;

Η οδηγία του Τάκη ήταν σαφής. Το ραντεβού θανάτου έπρεπε να είναι απόλυτα ακριβές διαφορετικά ακυρωνότανε και πήγαινε για τον επόμενο χρόνο, την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου.

Έκτοτε, κάθε χρόνο, με ήλιο και βροχή επαναλαμβάνεται η διαδικασία. Άλλοτε συμμετέχουν και οι τέσσερεις, μονομάχοι και μάρτυρες, άλλοτε κάποιος ή κάποιοι λείπουν λόγω ανωτέρας βίας. Η μονομαχία δεν έγινε ποτέ ούτε πρόκειται να γίνει. Άλλη ώρα έδωσε στον καθένα από τους δύο μονομάχους ο Τάκης Σ. Η σολομώντεια λύση έσωσε και τιμή και ζωή.

Μετά την αποτυχία του ραντεβού, οι δύο μονομάχοι συνεχίζουν το δρόμο τους. Ο ένας καταλήγει για ούζα στην Πλάκα και ο άλλος για τσίπουρα στο Μοναστηράκι.

 

Προϊόν μυθοπλασίας αφιερωμένο στους φίλους Δημήτρη, Τάκη και Νίκο.

Τρίτη 4 Απριλίου 2023

ΜΑ ΤΙ ΣΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΗ Η ΠΟΙΗΣΗ


Η ροδόχρωμη αυγούλα Ηώ. Ο κυρ Σπύρος στο μπαλκόνι χαιρετάει. Όχι σαν βασιλιάς, όχι σαν πρωθυπουργός. Ούτε σαν μπαμπάς τον γιο. Τον ήλιο χαιρετάει που προβάλλει, τον λαμπρό. Γεια σου  Ήλιε Ηλιάτορα. Γεια σου και σένα Σπύρο. Εκείνος ο Σπύρος ο αρχαίος που κάποτε έγραφε φουτουριστικά στιχάκια στη γκο… Αυτός. Όλα δουλεύουν κυκλικά. Το ρολόι, ο κινητήρας Βάγκελ, το Σύμπαν του Αϊνστάιν. Και η σκέψη μου που όλο γυρίζει σε σένα, το Σύμπαν. Και τώρα; Μαθήματα ποίησης σε αρχάριους. Οι τριανταφυλλιές ανθίζουν χωρίς σκέψη. Τονίζει το «χωρίς σκέψη». Αυτό κάνει ποιητική τη φράση. Τι μου λες! Οι τριανταφυλλιές ανθίζουν, το ξέρουν και τα νήπια. Το «χωρίς σκέψη» βαθαίνει το πράγμα. Το κάνει ποιητικό. Το θαύμα δεν χρειάζεται σκέψη. Πόσοι αντιλαμβάνονται πραγματικά την γέννηση σαν θαύμα; Μόνον οι ποιητές.

Ο ποιητής πρέπει να γράφει χωρίς σκέψη; Κάθε άλλο. Ο ποιητής πρέπει να καλοζυγιάζει κάθε λέξη, κάθε σύνδεσμο κάθε κόμμα και να τα βάζει σε τάξη. Μια μικρή αλλαγή και το οικοδόμημα καταρρέει. Του Πύρρου το στεφάνι σε μια γωνιά της Κόλασης στολίδι τόχουν κάνει. Του κυρ Σπύρου κι αυτό; Όχι αυτό είναι δικό μου. Δε μου φαίνεται και σπουδαίο. Μα δε κάνω εγώ τα μαθήματα. Τότε προς τι το παράδειγμα; Δεν υπάρχουν δόκιμοι ποιητές;  Ή θέλεις κι εσύ να συμμετέχεις σε κάτι που μετέχουν όλοι οι Έλληνες; Πες το κι έτσι.

Κι επειδή το παρατραβήξαμε με τους αδόκιμους ποιητές, να και κάποιος αληθινός:

Επειδή και της Θαλάσσιας

Πέτρας εύσχημος ο τρόπος είναι να υποκρίνεται

Μια τρικυμία και το Γοργόνιον                                                                                                        

Συναινεί των ιπποκάμπων τα τέθριππα όλα                                                                                                

Να κινούν πάνω στην άργιλο ή το κόκκινο χώμα                                                                                        

Κάποιου νέου Ικαρίου πελάγους                                                                                                               

Με πολλών σταγόνων άγρια -                                                                                                                       

Λούλουδα και μαργαρίτες ώστε                                                                                                                  

Κάθε να ‘ναι ζωή.

Οδυσσέας Ελύτης  ΚΑΤΑ ΤΟ ΣΤΡΕΙΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙ ΤΟΥ – Ο ΚΗΠΟΣ ΜΕ ΤΙΣ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ