ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣμηΕΑ: ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ

 

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΣμηΕΑ: ΜΙΑ ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΘΕΜΑ

 

Από Γ.Μ.Σκιάνη, Φυσικό-Γεωφυσικό

 

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

 

Παρότι η επιστήμη των καταστροφών εξελίσσεται εντυπωσιακά και μεγάλος αριθμός επιστημόνων ερευνητών, διαχειριστών κρίσης και διαμορφωτών πολιτικής  κινητοποιείται πάνω στο αντικείμενο για να μειώσει την τρωτότητα και να βελτιώσει την προσαρμοστικότητα, ο αριθμός και η σοβαρότητα των καταστροφών αυξάνονται. Σε πολλές περιοχές, η μεγάλη αύξηση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τη μη βιώσιμη ανάπτυξη έχουν μεγαλώσει δραματικά την τρωτότητα των κοινοτήτων και των πόρων.

Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην προσπάθεια αρχικά μείωσης της αυξητικής τάσης και στη συνέχεια του αριθμού και του μεγέθους των καταστροφών θεωρείται επιβεβλημένη μια στροφή της επιστημονικής κοινότητας στην προσέγγιση του προβλήματος. Η διεπιστημονική – ολιστική (transdisciplinary) προσέγγιση προϋποθέτει την συμμετοχή επιστημόνων από διαφορετικούς κλάδους σε έρευνα όπου δεν τους απασχολούν μόνο τα θέματα της δικής τους ειδικότητας. Αυτοί οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν την σύνθετη δομή του συνολικού προβλήματος και όχι μόνο του τμήματος που αφορά τον κλάδο τους. Πρόκειται για μια συνέργεια σε ανώτερο επίπεδο η οποία περιλαμβάνει τρεις συνιστώσες: 1. Συνεργική διατύπωση του προβλήματος και δημιουργία συνεργικής ερευνητικής ομάδας. 2. Μεταφορά γνώσης και από κοινού επίτευξη λύσης μέσω της συνεργικής έρευνας. 3. Ολοκλήρωση και εφαρμογή της λύσης στην επιστημονική και κοινωνική πρακτική.

Στα πλαίσια της ολιστικής προοπτικής που περιγράψαμε, τα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών – ΣμηΕΑ (UAS) έχουν πολλαπλή εφαρμογή και η συμβολή τους είναι πλέον καθοριστικής σημασίας.

 

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 

Η λέξη“Hazard” είναι επιστημονικός όρος και σημαίνει τον παράγοντα που μπορεί να βλάψει τον άνθρωπο άμεσα ή έμμεσα. Ο παράγοντας αυτός μπορεί να είναι φυσικός ή/και εξαρτώμενος από ανθρώπινη δραστηριότητα.

Η λέξη hazard προέρχεται από την παλαιά γαλλική γλώσσα αλλά χρησιμοποιείται και στην σύγχρονη γαλλική με διαφορετική ορθογραφία (hasard) και σε εκφράσεις όπως par hasard και au hasard που σημαίνουν κατά τύχη και στην τύχη. Η ρίζα της λέξης πιθανολογείται ότι είναι αραβική από το zar, το ζάρι στα ελληνικά. Ούτως ή άλλως, η ετυμολογία του όρου υποδηλώνει την ισχυρή συμβολή της τυχαιότητας στους παράγοντες αυτούς και την εξ αυτής δυσκολία στην πρόβλεψη και στην διαχείρισή τους.

Στα ελληνικά χρησιμοποιείται ο όρος επικινδυνότητα στη θέση του hazard.  Οι επικινδυνότητες (hazards) διαιρούνται σε φυσικές και σε ανθρωπογενείς ή τεχνολογικές. Ο όρος «ανθρωπογενής» είναι μάλλον πιο δόκιμος από τον όρο «τεχνολογικός» διότι πολλές επικινδυνότητες που προέρχονται από εξ αμελείας ή εκ προθέσεως ανθρώπινη δραστηριότητα (πχ εμπρησμοί) δεν έχουν σχέση με την τεχνολογία. Ανεξάρτητα πάντως από την ορθή χρήση των όρων και αφού δεχτούμε συμβατικά τον διαχωρισμό φυσικός – τεχνολογικός που χρησιμοποιείται και στην Διεύθυνση Καταστροφών της ΕΑΓΜΕ, πρέπει να επισημάνουμε ότι, πολλές φορές, επικινδυνότητες που θεωρούνται γενικά φυσικής προέλευσης, όπως η πλημμύρα και η ξηρασία, μπορούν να δημιουργηθούν και από την ανθρώπινη παρέμβαση, δηλαδή κακό σχεδιασμό των απορροών και υπεράντληση με υπεράρδευση αντίστοιχα.

Όποια και αν είναι η προέλευση των επικινδυνοτήτων, οι καταστροφές (disasters) που επιφέρουν στον άνθρωπο και στο περιβάλλον είναι πολύ δύσκολα μετρήσιμες διότι συχνά τα αποτελέσματά τους επηρεάζουν ισορροπίες  και επεκτείνονται σε μεγάλο βάθος χρόνου. Αναφορές γίνονται συνήθως στον αριθμό των θυμάτων και το οικονομικό κόστος αλλά σωστότερες προσεγγίσεις μπορούν να γίνουν αφού συνεκτιμηθούν πολλά δεδομένα που συγκεντρώνονται με την παρέλευση μικρότερου ή μεγαλύτερου χρονικού διαστήματος, ανάλογα με το είδος και το μέγεθος της καταστροφής.

Οι επικινδυνότητες και οι συνακόλουθες καταστροφές έχουν πολλές αιτίες και μορφές: σεισμοί, ηφαίστεια, κατολισθήσεις, πυρκαγιές, μετεωρίτες, τσουνάμι, τυφώνες, πλημμύρες, ξηρασίες, επιδημίες, λιμοί αλλά και μόλυνση της ατμόσφαιρας και του εδάφους από χημικές, οργανικές, ραδιενεργές και άλλες επιβαρύνσεις και διαρροές, τα ατυχήματα στις μεταφορές, στις υποδομές, στην εργασία και σε άλλες δραστηριότητες που συνιστούν μια μόνιμη απειλή για τον άνθρωπο και το ζωτικό περιβάλλον του, οπότε η αέναη προσπάθεια για πρόληψη και αντιμετώπιση με συνεχή βελτίωση μεθόδων, μέσων και τεχνικών είναι ύψιστη προτεραιότητα για την ανθρώπινη κοινωνία, την πολιτεία και την επιστημονική κοινότητα.

 

Η ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ (DISASTER SCIENCE)

 

Από τις αρχές της τρίτης δεκαετίας του εικοστού αιώνα διαφαίνεται μια τάση συστηματοποιημένης επιστημονικής έρευνας με αντικείμενο τις φυσικές και τεχνολογικές καταστροφές, με ιδιαίτερη έμφαση στις κοινωνικές επιπτώσεις τους  (Carr 1932, Prince 1920, White 1936, 1937).

Disaster and the Sequence-Pattern Concept of Social Change | American Journal of Sociology: Vol 38, No 2 (uchicago.edu)

Catastrophe and Social Change / Based Upon a Sociological Study of the Halifax Disaster (largepdf.com)

Geography, Resources and Environment, Volume 2: Themes from the Work of ... - Gilbert F. White - Βιβλία Google

 

Στις δεκαετίες του 1970 και του 1980 δίνεται έμφαση στις έννοιες τρωτότητα (vulnerability) και προσαρμοστικότητα (resilience) και στον ανθρώπινο παράγοντα περισσότερο από τα φυσικά αίτια (Ball 1975, Comite´ d’Information Sahel 1975, Copans 1975, O’Keefe et al. 1976, Timmerman 1981, Tiranti 1977). Γίνεται περισσότερο αντιληπτή η αναγκαιότητα της μελέτης των μεταβολών στο περιβάλλον που οφείλονται στην ανθρώπινη παρέμβαση σε συνθήκες γρήγορης ανάπτυξης. Η επιστήμη του περιβάλλοντος αξιοποιεί την γνώση και την πληροφορία από πολλές ειδικότητες και κλάδους, το ίδιο και η επιστήμη των καταστροφών (disaster science). Καθοριστική είναι συμβολή της πληροφορικής που με την καθιέρωση και ταχύτατη εξέλιξη των προσωπικών υπολογιστών και του διαδικτύου πρόσφερε την δυνατότητα της συλλογής, αποθήκευσης, επεξεργασίας και διάχυσης όλο και μεγαλύτερου όγκου πληροφορίας σε όλο και μικρότερο χρόνο.

https://link.springer.com/article/10.1007/s11069-016-2294-0

https://www.cairn.info/revue-politique-africaine-2013-2-page-5.htm

http://classiques.uqac.ca/contemporains/copans_jean/copans_jean.html

https://www.researchgate.net/publication/32017547_Taking_the_Naturalness_out_of_Natural_Disasters

https://www.scirp.org/(S(vtj3fa45qm1ean45vvffcz55))/reference/ReferencesPapers.aspx?ReferenceID=2447863

https://www.researchgate.net/publication/299356138_Learning_from_the_history_of_disaster_vulnerability_and_resilience_research_and_practice_for_climate_change

 

Η κινητή τηλεφωνία και τα GPS έγιναν το απαραίτητο συμπλήρωμα αυτής της ραγδαίας ανάπτυξης, δίνοντας την δυνατότητα να γνωρίζει κανείς σε πραγματικό χρόνο τι συμβαίνει και πού συμβαίνει. Οι επιστημονικές εργασίες που αφορούν στην επιστήμη των καταστροφών έχουν αυξηθεί εντυπωσιακά. Στην έκδοση του Elsevier (2017) A Global Outlook on Disaster Science γίνεται αναφορά σε έναν αριθμό 27273 δημοσιεύσεων μεταξύ των ετών 2012 και 2016.

https://www.elsevier.com/research-intelligence/research-initiatives/disasterscience2017

 

Παρότι όμως η επιστήμη των καταστροφών εξελίσσεται εντυπωσιακά και μεγάλος αριθμός ένθερμων επιστημόνων ερευνητών, διαχειριστών κρίσης και διαμορφωτών πολιτικής (policymakers) κινητοποιείται πάνω στο αντικείμενο για να μειώσει την τρωτότητα και να βελτιώσει την προσαρμοστικότητα, ο αριθμός και η σοβαρότητα των καταστροφών αυξάνονται. Σε πολλές περιοχές, η μεγάλη αύξηση του πληθυσμού σε συνδυασμό με τη μη βιώσιμη ανάπτυξη έχουν μεγαλώσει δραματικά την τρωτότητα των κοινοτήτων και των πόρων.

 

Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα στην προσπάθεια αρχικά μείωσης της αυξητικής τάσης και στη συνέχεια του αριθμού και του μεγέθους των καταστροφών, οι A. T. Ismail-Zadeh  et al. (2017) θεωρούν επιβεβλημένη μια στροφή της επιστημονικής και ειδικότερα της γεωεπιστημονικής κοινότητας στην προσέγγιση του προβλήματος.

https://www.researchgate.net/publication/312064523_Forging_a_paradigm_shift_in_disaster_science

 

Η άποψη των ερευνητών αυτών είναι ότι παρά το γεγονός της πολύ ποιοτικής έρευνας που γίνεται στον τομέα του περιορισμού του κινδύνου (risk), η εργασία συνήθως καθοδηγείται  και υλοποιείται από επιστήμονες συγκεκριμένων κλάδων, σε απόλυτη συνάφεια με την φύση της επικινδυνότητας (Gall et al. 2015). Δεδομένης της πολυπλοκότητας και της πολυδιάστατης φύσης της έρευνας κινδύνου (risk research), απαιτείται μια καθολικότερη (whole-of-science) προσέγγιση.

https://www.researchgate.net/publication/273451486_The_suitability_of_disaster_loss_databases_to_measure_loss_and_damage_from_climate_change

 

Η ειδική κλαδική έρευνα (disciplinary research) εφαρμόζεται παραδοσιακά για να μελετήσει φύση και κοινωνία. Αυτή η έρευνα ακολουθεί μία γνωσιακή διαδικασία που συνδέεται με υποθέσεις, θεωρίες, πρότυπα και μεθόδους ενταγμένες σε συγκεκριμένο επιστημονικό κλάδο.

 

Η πολυκλαδική έρευνα (multidisciplinary research) βοηθάει στη διερεύνηση σύνθετων φυσικών ή/και κοινωνικών φαινομένων. Στα πλαίσια αυτής της προσέγγισης, επιστήμονες από διάφορους κλάδους προσδιορίζουν το πρόβλημα από κοινού αλλά δουλεύουν ανεξάρτητα αντιμετωπίζοντας συγκεκριμένα θέματα, χρησιμοποιώντας μεθοδολογίες συνδεδεμένες με τον ειδικό κλάδο τους, εξάγοντας ανεξάρτητα συμπεράσματα, δημοσιεύοντας τα αποτελέσματά τους σε περιοδικά ειδικότητας, ενίοτε πολυκλαδικού χαρακτήρα.

 

Σε αντίθεση με την πολυκλαδική έρευνα, η διακλαδική προσέγγιση (interdisciplinary approach) επιδιώκει τη μεταφορά γνώσης από τον ένα κλάδο στον άλλο, την διαρκή αλληλοπληροφόρηση και συσχέτιση των ευρημάτων αναπτύσσοντας κοινά συμπεράσματα παρ’ ότι εξακολουθούν να δουλεύουν ανεξάρτητα, χρησιμοποιώντας ο καθένας τη δική του μεθοδολογία.

 

Οι  Aboelela et al. 2007, Hirsch Hadorn et al. 2008 υποστηρίζουν ότι, παρά τα πλεονεκτήματά της, η διακλαδική προσέγγιση δεν περιλαμβάνει την συμμετοχή στελεχών δημόσιων φορέων, επιχειρήσεων και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Η έλλειψη αυτή αποδυναμώνει την προσπάθεια και την περιορίζει σε καθαρά ακαδημαϊκό χαρακτήρα.

https://www.researchgate.net/publication/6450790_Defining_Interdisciplinary_Research_Conclusions_from_a_Critical_Review_of_the_Literature

https://www.researchgate.net/publication/225880759_The_Emergence_of_Transdisciplinarity_as_a_Form_of_Research

 

Η διεπιστημονική – ολιστική (transdisciplinary) προσέγγιση προϋποθέτει την συμμετοχή επιστημόνων από διαφορετικούς κλάδους σε έρευνα όπου δεν τους απασχολούν μόνο τα θέματα της δικής τους ειδικότητας. Αυτοί οι επιστήμονες προσπαθούν να κατανοήσουν την σύνθετη δομή του συνολικού προβλήματος και όχι μόνο του τμήματος που αφορά τον κλάδο τους. Πρόκειται για μια συνέργεια σε ανώτερο επίπεδο η οποία περιλαμβάνει τρεις συνιστώσες: 1. Συνεργική διατύπωση του προβλήματος και δημιουργία συνεργικής ερευνητικής ομάδας. 2. Μεταφορά γνώσης και από κοινού επίτευξη λύσης μέσω της συνεργικής έρευνας. 3. Ολοκλήρωση και εφαρμογή της λύσης στην επιστημονική και κοινωνική πρακτική (Lang et al. 2012).   

https://link.springer.com/article/10.1007/s11625-011-0149-x

 

 

 

Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΩΝ ΣμηΕΑ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΩΝ

 

Στα πλαίσια της ολιστικής προοπτικής που περιγράψαμε στην προηγούμενη παράγραφο, τα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών – ΣμηΕΑ (UAS) έχουν πολλαπλή εφαρμογή και η συμβολή τους είναι πλέον καθοριστικής σημασίας.

 

Οι D.Giordan et al. (2017) δίνουν το πλαίσιο των εφαρμογών και πλεονεκτημάτων  των ΣμηΕΑ στη μελέτη και αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών, το οποίο κάλλιστα μπορεί να επεκταθεί και για την περίπτωση των τεχνολογικών καταστροφών.

https://www.researchgate.net/publication/316655852_Use_of_unmanned_aerial_vehicles_in_monitoring_application_and_management_of_natural_hazards

 

Είναι γνωστό ότι οι αεροφωτογραφίες και οι δορυφορικές εικόνες αποτελούν κοινή πρακτική στη μελέτη των φυσικών καταστροφών. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται στην αυξανόμενη διαθεσιμότητα πρόσφατων εικόνων, όπως και στην ανάπτυξη των γεωδιαστημικών τεχνολογιών. Τα δεδομένα αυτά αποδείχτηκαν πολύτιμα στην έρευνα καταστρεπτικών φυσικών φαινομένων όπως οι σεισμοί, οι πλημμύρες, οι κατολισθήσεις κλπ.

 

Τα ΣμηΕΑ ήρθαν για να δώσουν μια νέα, χωρίς προηγούμενο, διάσταση στην έρευνα και στην εφαρμογή, με τις δυνατότητες που προσφέρουν σε χωρική και χρονική ανάλυση και την σάρωση σε τοπική κλίμακα μερικών τετραγωνικών χιλιομέτρων, όπου η χρήση εναέριων επανδρωμένων και δορυφορικών πλατφορμών θα μπορούσε να χαρακτηριστεί οικονομικά ασύμφορη  (Boccardo et al. 2015).

https://www.researchgate.net/publication/280029756_UAV_Deployment_Exercise_for_Mapping_Purposes_Evaluation_of_Emergency_Response_Applications

 

Η χρήση των ΣμηΕΑ παρουσιάζει αρκετά πλεονεκτήματα όπως:

1.      Δυνατότητα πτήσης σε χαμηλά και πολύ χαμηλά ύψη, από τα 100-200m μέχρι τα 5-10m.

2.      Ικανότητα να φθάσουν σε απομακρυσμένες, χωρίς εύκολη επίγεια πρόσβαση περιοχές και να φωτογραφήσουν σε υψηλή ανάλυση.

3.      Δυνατότητα να εξοπλίζονται με πολλούς και διαφορετικούς αισθητήρες ώστε να λαμβάνουν μεγάλη ποικιλία δεδομένων.

4.      Ευχέρεια λήψης εικόνων υπό διαφορετικές γωνίες.

5.      Ευελιξία πραγματοποίησης μικρής, μεσαίας και ευρείας κλίμακας επιχειρήσεις καταγραφής.

 

Για τους λόγους που αναφέραμε τα ΣμηΕΑ χρησιμοποιούνται συχνά και για υποστήριξη – διαχείριση έκτακτων καταστάσεων (Murphy et al.2008, Pratt et al.2009, Chou et al.2010 , Molina et al. 2012). Για παράδειγμα, μπορούν να παράσχουν άμεσα πληροφορίες για κτίρια που έχουν καταρρεύσει μετά από έναν καταστρεπτικό σεισμό ώστε  να γίνει έγκαιρη εκτίμηση επιπτώσεων (impact assessment).

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/rob.20235

https://www.researchgate.net/publication/220648048_CONOPS_and_Autonomy_Recommendations_for_VTOL_Small_Unmanned_Aerial_System_Based_on_Hurricane_Katrina_Operations

https://www.researchgate.net/publication/290920865_Disaster_monitoring_and_management_by_the_unmanned_aerial_vehicle_technology

https://www.researchgate.net/publication/256841448_Drones_to_the_Rescue_Unmanned_Aerial_Search_Missions_Based_on_Thermal_Imaging_and_Reliable_Navigation

Ας δούμε τώρα πώς κατηγοριοποιούν οι  D.Giordan et al. στο άρθρο τους τις εφαρμογές των ΣμηΕΑ σε τρεις κύριες φάσεις απόκτησης δεδομένων και καταγραφής: 1.Απόκτηση δεδομένων σχετικών με προ- και μετά- περιβαλλοντικά/γεωμορφολογικά γεγονότα. 2.Επιχειρησιακή υποστήριξη σε επείγουσες καταστάσεις καταστρεπτικών γεγονότων. 3.Καταγραφή ζημιών σε σημαντικές υποδομές.

1.     Απόκτηση δεδομένων πριν και μετά το καταστρεπτικό γεγονός.

 Ένα από τα πλέον χρήσιμα χαρακτηριστικά των ΣμηΕΑ είναι η δυνατότητα, αν και όταν ζητηθεί, απόκτησης δεδομένων σε μια περιορισμένη έκταση (Koeva et al. 2016). Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν απαιτείται αξιοποιήσιμη πληροφορία σε μια συγκεκριμένη περιβαλλοντική και γεωμορφολογική διαδικασία. Στις γεωεπικδυνότητες (geohazards), τα αποτελέσματα της εξέλιξης μιας τέτοιας διαδικασίας μπορούν να φανούν μέσω της σύγκρισης της πριν και μετά πληροφορίας στην υπό μελέτη περιοχή.

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00396265.2016.1268756

 

Στο παρελθόν αυτή η προσέγγιση υποστηρίχθηκε από επίγειες (Baldo et al. 2009) ή εναέριες χρήσεις  LiDAR (Nissen et al. 2012) αλλά η εισαγωγή των ΣμηΕΑ συνδυάζει πλέον τα πλεονεκτήματα των μεν και τον δε με χαμηλότερο κόστος. Αναφέρονται από τους D.Giordan et al. αρκετά παραδείγματα που αφορούν σε γεωλογική χαρτογράφηση (Salvini et al. 2016, Piras et al. 2016, Deffontaines et al. 2016 ) και σε υδρογεωλογικές εφαρμογές σχετιζόμενες με τον εντοπισμό υποποτάμιων πηγών ( Aicardi et al. 2016), ταχύτητα νερού (Bolognesi et al. 2016) και μέτρηση της συγκέντρωσης ιζημάτων σε φράγματα (Pagliari et al. 2016).

https://www.researchgate.net/publication/248513536_LIDAR_monitoring_of_mass_wasting_processes_The_Radicofani_landslide_Province_of_Siena_Central_Italy

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2012GL052460

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19475705.2016.1199053

https://www.researchgate.net/publication/308110774_Detailed_geological_mapping_in_mountain_areas_using_an_unmanned_aerial_vehicle_application_to_the_Rodoretto_Valley_NW_Italian_Alps

https://www.researchgate.net/publication/305646081_Active_interseismic_shallow_deformation_of_the_Pingting_terraces_Longitudinal_Valley_-_Eastern_Taiwan_from_UAV_high-resolution_topographic_data_combined_with_InSAR_time_series

https://iforest.sisef.org/contents/?id=ifor1780-009

http://dx.doi.org/10.1080/19475705.2016.1184717

https://www.researchgate.net/publication/303597217_Measuring_the_volume_of_flushed_sediments_in_a_reservoir_using_multi-temporal_images_acquired_with_UAS

2.     Υποστήριξη σε επείγουσες καταστάσεις κινδύνου.

Η χρήση των ΣμηΕΑ για την υποστήριξη της διαχείρισης επειγουσών καταστάσεων είναι κρίσιμη, ειδικά σε περίπτωση δύσκολων μετεωρολογικών συνθηκών. Οι δυνατότητες εφαρμογών ΣμηΕΑ  σε τέτοιες καταστάσεις ανάγκης για τον εντοπισμό και διάσωση αγνοούμενων σε επικίνδυνο φυσικό περιβάλλον παρουσιάζονται από τους Jurecka & Niedzielski (2016), Silvagni et al. (2016).

https://www.researchgate.net/publication/308844265_A_procedure_for_delineating_a_search_region_in_the_UAV-based_SAR_activities

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19475705.2016.1238852

 

3.     Καταγραφή ζημιών σε υποδομές.

Οι  D.Giordan et al. περιορίζουν τα παραδείγματά τους στις επιπτώσεις φυσικών κινδύνων και καταστροφών σε ιστορικά μνημεία (Çabuk et al. 2007, Lambers et al. 2007, Sauerbier & Eisenbeiss 2010, Remondino et al. 2011, Dominici et al. 2016, Lazzari & Gioia 2017). Πέραν αυτών όμως αναφέρονται  στη βιβλιογραφία καταγραφές ζημιών σε κρίσιμες υποδομές, όπως σε δίκτυα υψηλής τάσης (Yong Zhang et al. 2017), σε κτιριακές υποδομές μετά τον κυκλώνα Παμ στο Βανουάτου (Patrick Meier & Denise Soesilo 2016), ενώ οι Zhiqiang Xu et al. (2014) ανέπτυξαν ένα ΣμηΕΑ ικανό να αποτυπώσει ικανοποιητικά τις ζημιές μετά από έναν καταστρεπτικό σεισμό.

https://www.gim-international.com/content/article/improving-heritage-documentation

https://www.researchgate.net/publication/222646547_Combining_photogrammetry_and_laser_scanning_for_the_recording_and_modelling_of_the_Late_Intermediate_Period_site_of_Pinchango_Alto_Palpa_Peru

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1477-9730.2011.00657.x

https://www.researchgate.net/publication/285028412_UAV_photogrammetry_for_mapping_and_3D_modelling-current_status_and_future_perspectives

https://www.researchgate.net/publication/263161476_Development_of_a_software_to_optimize_and_plan_the_acquisitions_from_UAV_and_a_first_applicatio_in_a_post-seismic_environment

https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19475705.2016.1176605

https://www.researchgate.net/publication/316029501_UAV_images_and_historical_aerial-photos_for_geomorphological_analysis_and_hillslope_evolution_of_the_Uggiano_medieval_archaeological_site_Basilicata_southern_Italy

https://www.researchgate.net/publication/312401243_UAV_Low_Altitude_Photogrammetry_for_Power_Line_Inspection

https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/Drones%20in%20Humanitarian%20Action.pdf

https://www.researchgate.net/publication/261565772_Development_of_an_UAS_for_post-earthquake_disaster_surveying_and_its_application_in_Ms70_Lushan_Earthquake_Sichuan_China

 

 

 

 

 

 

ΚΙΝΕΖΙΚΑ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΑ

 Αφιερωμένο στον άνθρωπο και στο φίλο που δε φοβήθηκε και δε λύγισε ποτέ.

Η μέρα που ο άνθρωπος πέρασε την πόρτα της φυλακής καθιερώθηκε σαν τη μεγαλύτερη εθνική γιορτή. Τέτοια μέρα κάθε χρόνο χιλιάδες κινέζικα πυροτεχνήματα καταυγάζουν τη μαύρη νύχτα. Παρεμπιπτόντως, οι περισσότεροι δρόμοι της επικράτειας μετονομάστηκαν σε οδούς Ιαβέρη, του μεγάλου θριαμβευτή. Προτομές και ανδριάντες του κόσμησαν πλατείες και προαύλια, επιστημονικά ιδρύματα και στρατώνες, πρεσβείες φίλιων υπερδυνάμεων, ναούς της Θέμιδας και ναούς γενικώς. Για τα μπαρ, τα καφενεία και τα κουρεία προτιμήθηκαν πορτρέτα με έμφαση στο προσεγμένο μαλλί.

Την ώρα που ο άνθρωπος αγέρωχα και αδιάφορα πέρασε την πόρτα της φυλακής, βρόντηξαν για τελευταία φορά τα κανόνια του Ναβαρόνε και ήχησαν ξανά οι σάλπιγγες της Ιεριχούς, σπάζοντας τύμπανα και  γκρεμίζοντας κάστρα. Ο θρύλος λέει ότι έπεσαν με κρότο φοβερό οι πόρτες των κελιών και ξεχύθηκαν ληστές, δολοφόνοι, σατανιστές και παιδόφιλοι και ανάμεσά τους ζαλισμένοι φουκαράδες, παραβάτες με την έννοια που ορίζει ο νόμος και ακόμα καλύτερα οι δικαστές.

Μία αφήγηση επιμένει ότι σηκώθηκε μπουχός βαρύς και χάθηκε τελείως ο ήλιος σαν να ήρθε όλη η αφρικανική σκόνη μονομιάς. Μια γριούλα μαυροφορεμένη σταυροκοπήθηκε με δέος έξω από την πύλη της μεγάλης φυλακής όπου ο φρουρός έστεκε σα να μην έπαιρνε χαμπάρι από τον χαμό και της μίλησε με τα λόγια αυτά: γιαγιά πήγαινε στους μαθητές και συντρόφους του και πες τους ότι ο άνθρωπος πέρασε την πόρτα αλλά κανείς δεν τον είδε στο κελί.

Για τα επόμενα χρόνια έμεινε από την ιστορία μόνο ο αντίλαλος από τα κινέζικα πυροτεχνήματα. Γρήγορα ο Ιαβέρης έπεσε στη λήθη. Κάποιοι μάλιστα είπαν ότι είδαν το κουφάρι του να κρέμεται από μια ξεραμένη συκιά.

Ήρθε όμως η ώρα και νυν εστί που ο Ιαβέρης ωσάν να αναστήθηκε, εν μέσω του μεγάλου λοιμού, μπογιατισμένος για να μη φαίνεται η ασπράδα του θανάτου και περιβεβλημένος χιτώνα εκατόνταρχου, περιστοιχισμένος από πραιτοριανούς και μαύρα σκυλιά θεόρατα.

Ποτέ δεν ξέχασε τον άνθρωπο που κάποτε πέρασε την πόρτα της φυλακής σαν το πιο πολύτιμό του λάφυρο και θα τον αθανάτιζε στους αιώνες των αιώνων. Είπε να πάρει εκδίκηση για την γκρεμισμένη ψευδαίσθηση του μεγαλείου του, για τα μουτζουρωμένα αγάλματα και την ξεραμένη συκιά. Και έψαξε να βρει τον άνθρωπο.

Αμόλησε τους πραιτοριανούς και τα σκυλιά, έκανε ανακρίσεις, έψαξε κάθε τρύπα και κάθε μάσκα του λοιμού. Άρχισε να πιστεύει στους θρύλους και στις διαδόσεις και τρόμαξε πολύ. Ώσπου κάποιος του είπε ότι ο άνθρωπος ρίζωσε στη φυλακή χρόνους δεκαεννιά και αν δεν τον βρίσκανε φταίει ότι δεν είχαν ξαναδεί άνθρωπο-δέντρο.

Ο Ιαβέρης πήγε να δει με τα μάτια του. Διάλεξε δύσκολη μέρα με αέρα και βροχή. Στάθηκε μερικά μέτρα μακριά από τον φράχτη, κρυμμένος πίσω από ένα πεζούλι. Η βροχή του ξέπλενε τη μπογιά και έκανε την όψη του θλιβερή. Είδε επιτέλους τον άνθρωπο καθισμένο κάτω από ένα δέντρο να καθαρίζει με τα χέρια πορτοκάλι. Η ηρεμία του τον λύσσαξε. Άρχισε να γαυγίζει και να βγάζει αφρούς από το στόμα. Στο τέλος έπεσε ανάσκελα, μέσα στις λάσπες, με τα χέρια και τα πόδια ανοιχτά, μέχρι που νύχτωσε. Τον ουρανό τον έσκισαν κινέζικα πυροτεχνήματα. Ήταν η μέρα της μεγάλης εθνικής γιορτής.

 Η ΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΧΗΜΕΙΟΥ

Η χθεσινή μέρα σε συνδυασμό με τον πολιτική συγκυρία μου θύμισε...

Η δεύτερη του Απρίλη 2021, στα χρόνια του κορονοϊού ξεκίνησε με το SMS για το εμβόλιο: πρώτο ραντεβού 21.4.21, πενηντατέσσερα χρόνια μετά την αποφράδα. Το βράδυ μου τηλεφώνησε ένας αγαπημένος, πενηνταεπτά χρόνια φίλος. Πολλές δυνατές στιγμές μας συνέδεσαν. Η κορυφαία; Η Άλωση του Χημείου!

Ναι, τότε που η αστυνομία δεν τριγύριζε ένστολη στο Πανεπιστήμιο αλλά με την προβιά του φοιτητή: ασφαλίτες με ταυτότητα φοιτητική.

Κανούσης, Καραπαναγιώτης ο μικρός (γιατί υπήρχε κι ο μεγάλος, ο προϊστάμενος του φοιτητικού της Ασφάλειας), Μαρκονίκος, Ζούζουλας, Σμαΐλης, Γκραβαρίτης και λοιπά παλικάρια διαλεχτά.

Ο φίλος στον οποίο αναφέρομαι είναι ο Νίκος Τσαλαβρέτας. Αντιδικτατορικός αγωνιστής χωρίς παράσημα και χρυσόσκονη. Αυτός, ο Σέμπος, ο Βαγγέλης ο Λογαράς, ο Αντώνης ο Μαρούλης, ο Σφαρνάς, ο Τριπολίτης, ο Ευαγγελάτος ο Σπύρος ήταν η παρέα, παιδιά από δεκαεπτά έως είκοσι χρονών που στα χρόνια της Μεγάλης Σιωπής, το 1970, ανέλαβαν δράση. Μέσα πενιχρά, πίστη και καρδιά.

Με τον Νίκο τον Τσαλαβρέτα σχεδιάσαμε ένα εγχείρημα που απ' όσα ξέρω δεν ξανάγινε τα χρόνια πριν από την ανάπτυξη του φοιτητικού κινήματος και τις ιστορικές καταλήψεις: να μπούμε νύχτα στο Χημείο και να γράψουμε αντιδικτατορικά συνθήματα.

Η έρευνα που κάναμε οδήγησε στην ανακάλυψη της κερκόπορτας: ένα υπόγειο πορτάκι, κάτω από το επίπεδο της Οδού Μαυρομιχάλη, απ' όπου έβγαζαν τα σκουπίδια και διαπιστώθηκε ότι το άφηναν ξεκλείδωτο.

Νύχτα μπουκάραμε με τον Νικόλα, με μπογιά και νέφτι στον κουβά, μαζί με το πινέλο. Σπρέι δεν ξέραμε τότε. Άλλες εποχές. Τσίλιες ο Ευαγγελάτος.

Βρεθήκαμε μέσα. Το πρώτο βήμα είχε γίνει. Ενθουσιασμός στην αρχή, γιατί το σχέδιο προχώραγε, φόβος μετά και παγωμάρα γιατί απ' έξω ερχόταν η αντανάκλαση από φως που αναβόσβηνε. Περιπολικό; Μας είδε κάποιος που πηδάγαμε και μας κάρφωσε; Ο Νίκος κι εγώ μείναμε καρφωμένοι και κουλουριασμένοι κοντά στη σκάλα. Ώσπου ο Τσαλαβρέτας ύψωσε το κορμί του, βούτηξε τον κουβά και το πινέλο και ξεκίνησε. Ξωπίσω του κι εγώ.

Γεμίσαμε τοίχους, πίνακες, και όποια επιφάνεια μπορούσε να αποτελέσει πεδίο γραφής. Πήγαμε σε διάφορες αίθουσες. Κι όταν τελειώσαμε, ιδρωμένοι από την ένταση, πασαλειμμένοι με μπογιές, σχεδόν χωρίς συναίσθηση της κατάστασης και οδηγούμενοι μόνο από το ένστικτο να βγούμε απ' αυτή τη φάκα, ανοίξαμε το πορτάκι, σκαρφαλώσαμε το κάγκελο και βγήκαμε στο δρόμο. Οι τσίλιες ήταν άχρηστες. Είχε περάσει πολλή ώρα, ούτε ξέραμε πόση. Γυρίσαμε στα σπίτια μας ασφαλείς. Ούτε θυμάμαι πώς.

Την άλλη μέρα, κάποιος δικός μας πέρασε να δει την κατάσταση. Το Χημείο κλειστό, αστυνομία απέξω και συνεργείο καθαρισμού μέσα.

Μετά από καιρό, εξομολογήθηκα στη συμφοιτήτρια και καλή φίλη Νόνη Χατζηζαφειρίου τα συμβάντα. Μου είπε πώς είχε μάθει από την ξαδέρφη της που ήταν βοηθός στο Φυσικό ότι είχε περάσει από ανάκριση όλο το διδακτικό προσωπικό και κάθε υπάλληλος που είχε κλειδιά. Πάντως μάλλον κατάλαβαν από πού μπήκαμε γιατί σε τσεκαρίσματα που έκανα από τότε και στο εξής το πορτάκι ήταν κλειδωμένο.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΣΕ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΥΣ

Ξεκινάω από τα αυτονόητα και βασικά για να περάσω σταδιακά στα ειδικά θέματα:

Η πρόληψη και διαχείριση των καταστροφών είναι υποχρέωση και ευθύνη της Πολιτικής Προστασίας της Χώρας η οποία θα πρέπει να διαθέτει πληροφορίες οργανωμένες κατά τρόπο που να διευκολύνεται να πάρει αποφάσεις που θα αφορούν τόσο στην πρόληψη όσο και στην άμεση αντίδραση κατά την εξέλιξη μιας καταστροφής. Η πανδημία που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι ένα κλασικό παράδειγμα του πώς κινητοποιούνται και συνεργάζονται πολιτεία, επιστημονικοί φορείς, εργαζόμενοι σε ειδικούς κλάδους και πολίτες για να αντιμετωπίσουν μια καταστροφή.

Το μοναδικό Γεωλογικό Ινστιτούτο της χώρας – γιατί ανεξάρτητα από επωνυμία αυτός ήταν διαχρονικά ο κύριος χαρακτήρας της υπηρεσίας μας – πρέπει να έχει συμβολή στην οργάνωση της πληροφορίας και την παρακολούθηση φαινομένων που εξαρτώνται – εκτός των άλλων - από γεωλογικούς και γεωμορφολογικούς παράγοντες.

Αν τα φαινόμενα εξαρτώνται κυρίως από αυτούς τους παράγοντες, η ΕΑΓΜΕ πρέπει να έχει τον πρώτο λόγο στην οργάνωση αυτής της πληροφορίας γιατί είναι ο μοναδικός φορέας που μπορεί να δημιουργήσει υπηρεσιακή μονάδα – διεύθυνση – που να απασχολείται αποκλειστικά με αυτό το αντικείμενο. Τα Πανεπιστήμια δεν έχουν την ίδια δυνατότητα γιατί δεν είναι αμιγώς ερευνητικοί φορείς, έχοντας σαν κύριο καθήκον το εκπαιδευτικό. Η κοινωνία ενός Ινστιτούτου αποτελείται αποκλειστικά από έμπειρους ερευνητές και βοηθητικό προσωπικό ενώ του Πανεπιστημίου περιλαμβάνει το διδακτικό προσωπικό και φοιτητές , προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς που έρχονται και παρέρχονται. Συνεπώς η συμβολή των Πανεπιστημίων είναι πολύ σημαντική σε επιμέρους ερευνητικά προγράμματα αλλά δύσκολα μπορεί να επεκταθεί σε μια μόνιμη και στενή παρακολούθηση αυτών των φαινομένων και σε οργάνωση της πληροφορίας σε πανελλαδική κλίμακα. Βλέπουμε βέβαια ότι εκείνοι που κυρίως εμφανίζονται στα μέσα σε περίπτωση τέτοιων καταστροφών είναι μεμονωμένα άτομα – καθηγητές – που έρχονται κατόπιν εορτής να σχολιάσουν. Ακόμη και στο θέμα των σεισμών όπου υπάρχει δυστυχώς πλούσια πείρα, παρότι υπάρχει ο ΟΑΣΠ που θα έπρεπε να συντονίζει αποτελεσματικά δράσεις προληπτικές και κατά την εξέλιξη των φαινομένων, μένει άφθονος χώρος για να κάνει ο κάθε καθηγητής, ερευνητής κλπ το προσωπικό του σόου.

Στην Πολιτική Προστασία, εφόσον εκείνη έχει την ευθύνη της διαχείρισης των κινδύνων, θα πρέπει να αποφασίζονται οι μορφές οργάνωσης της πληροφορίας. Αυτό είναι εφικτό μέσω της εκπροσώπησης όλων των εμπλεκόμενων φορέων στις δομές της Πολιτικής Προστασίας.

Μορφές οργάνωσης της πληροφορίας είναι οι χάρτες που συνδέονται με την πρόληψη και την αντιμετώπιση των Hazards:

·         Hazard map

·         Risk map

·         Susceptibility map

·         Inventory map

·         Evacuation map

Αυτοί οι χάρτες ενημερώνονται και επικαιροποιούνται συνεχώς και θα πρέπει να καλύπτουν ολόκληρο τον ελλαδικό χώρο. Δεν γνωρίζω τι υπάρχει αυτή την στιγμή και ποιος έχει αναλάβει τι αλλά η λογική λέει ότι για κάθε hazard και τους χάρτες του θα πρέπει να τρέχει ένα διαρκές πρόγραμμα για το οποίο θα έχουν ορισθεί οι συμμετέχοντες φορείς και ο συντονιστής φορέας. Η ΕΑΓΜΕ θα πρέπει σίγουρα να είναι συντονιστής φορέας  σε κατολισθήσεις και καθιζήσεις, ηφαιστειακή δραστηριότητα, φυσική και ανθρωπογενή μόλυνση των υπόγειων νερών, πλημμύρες. Εμπλεκόμενος φορέας θα μπορεί να είναι σε πολλές άλλες περιπτώσεις όπως στη μόλυνση του εδάφους και των επιφανειακών νερών, ατμοσφαιρική ρύπανση, πυρκαγιές κλπ.

Η εξέλιξη των προγραμμάτων θα πρέπει να παρακολουθείται στενά και η στοχοθέτηση να ανανεώνεται κάθε χρόνο ή κάθε δύο χρόνια, εξαρτώμενη από την ειδικότερη προσοχή που θα πρέπει να δοθεί σε κάποια περιοχή, από τις δυνατότητες βελτίωσης της μορφής οργάνωσης της πληροφορίας κ.α.

Η Διεύθυνση Καταστροφών θα πρέπει, στα πλαίσια της ΕΑΓΜΕ, να έχει τον συντονισμό των έργων που αναφέρονται στα μεγάλα αυτά προγράμματα αλλά σε καμία περίπτωση δε μπορεί να αρκεστεί στις δικές της δυνάμεις για να τα υλοποιήσει. Χρειάζεται απαραίτητα η εμπλοκή και όλων των άλλων μονάδων και ειδικοτήτων όπως είναι η χαρτογράφηση, η τεχνική γεωλογία, η υδρογεωλογία, η πληροφορική, η γεωφυσική, η γεωχημεία, τα αναλυτικά εργαστήρια κλπ που μπορούν να προσφέρουν με συγκεκριμένη μεθόδευση πληροφορίες σημαντικές για την απογραφή (inventory) και τις παραμέτρους που ορίζουν την επιδεκτικότητα (susceptibility).

Στο σχήμα που αναπτύξαμε παραπάνω χρειάζονται συντονιστές για τα προγράμματα που θα τρέχουν, όπως γίνεται με όλα τα προγράμματα. Εκ των πραγμάτων είναι αδύνατον δύο ή τρεις άνθρωποι να παίρνουν όλες τις ευθύνες επάνω τους. Όλοι οι επιστήμονες που ανήκουν στην Διεύθυνση Καταστροφών θα πρέπει να είναι δυνάμει συντονιστές τέτοιου προγράμματος. Όλοι θα κρίνονται αλλά και όλοι θα πρέπει να δοκιμάζονται.

Αφήνω τελευταίο το θέμα του drone. Επιμένω πως δε νοείται το Γεωλογικό Ινστιτούτο της Χώρας να μην έχει πολυδύναμο drone. Στα προγράμματα που συνοπτικά ανέφερα, ένα drone ισχυρό, κατάλληλα εξοπλισμένο που εξασφαλίζει μεγάλο χρόνο πτήσης και έχει τους κατάλληλους αισθητήρες μπορεί να κάνει θαύματα. Να καλύψει μεγάλες περιοχές με LIDAR, να μετρήσει την ατμοσφαιρική ρύπανση που προέρχεται από πυρκαγιές, βιομηχανικές δραστηριότητες κλπ σαν συνάρτηση χωροχρονικών συντεταγμένων και άλλα πολλά. Αν μας δοθεί η δυνατότητα, σε λίγους μήνες θα έχουμε drone και μία ομάδα που θα καλύπτει επαρκέστατα λειτουργία, συντήρηση, συνεχή βελτίωση, καινοτομία.

train of madness

Olga

ΚΑΚΟΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΣ ΜΙΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ

Δεν χρειάζεται να συστηθώ σε φίλους και γνωστούς. Με ξέρουν σαν άρρωστο ολυμπιακό. Πραγματικά άρρωστο όμως. Έναν ολυμπιακό που κινδυνεύει από έμφραγμα και εγκεφαλικό κάθε φορά που παίζει η ομάδα του. Έναν τύπο σχεδόν εβδομηντάρη που αναρωτιέται γιατί δεν τον πιάνουν αντικαταθλιπτικά και έξτρα αγχολυτικά όταν βλέπει την ασπροκόκκινη φανέλα. Έναν άνθρωπο που αναγνωρίζει τον εαυτό του στους ρομαντικούς οπαδούς που λατρεύουν την ομάδα τους χωρίς να μισούνε τον "άλλο". Εξ αυτού ποτέ δεν αγάπησα τις οπαδικές εφημερίδες, τύπου Γαύρος ή Πρωταθλητής ή Γαυροκόκκινος Πρωταθλητής. Μεγάλωσα με το ΦΩΣ και αγαπώ το ήθος και το ύφος του. Δικαίωμά μου, όπως αναφαίρετο δικαίωμα άλλων σύγγαυρων είναι να προτιμούν τις στενά οπαδικές εφημερίδες. Δεν διανοήθηκα ποτέ να ισχυριστώ ότι πρέπει να κλείσουν οι εφημερίδες που δεν μου αρέσουν.

Αν δούμε τα πράγματα ρεαλιστικά και η μεν και οι δε εφημερίδες έχουν το κοινό τους. Το κοινό τους είναι ολυμπιακοί που μπορεί να διαφωνούν σε επιμέρους θέματα αλλά συμφωνούν στη μεγάλη τους αγάπη. Από αυτή την άποψη η επίθεση που εξαπέλυσε η ΠΑΕ Ολυμπιακός στο ΦΩΣ και την διεύθυνσή του δεν προσβάλλει μόνο την εφημερίδα αλλά κυρίως τη μεγάλη μάζα των ολυμπιακών φιλάθλων που διαβάζουν, παρακολουθούν και αγαπούν το ΦΩΣ. Η "επισήμανση" ότι όλοι οι άνθρωποι, αθλητές και μη, της ΠΑΕ έχουν πάρει εντολή να μην επικοινωνούν με κανένα δημοσιογράφο του Φωτός ώστε να απαγορευτεί το ρεπορτάζ από τη συγκεκριμένη εφημερίδα είναι ανατριχιαστική. Δεν θα πω φασιστική, γκεμπελική, αντιδημοκρατική και άλλα που χρησιμοποιεί κατά κόρον ο υπεύθυνος επικοινωνίας της ΠΑΕ όταν κρίνει - πολλές φορές σωστά - πρακτικές άλλων που πραγματικά κυνηγούν τον Ολυμπιακό. Θα πω ανατριχιαστική. Και εξηγούμαι αμέσως.

Η ανακοίνωση της ΠΑΕ είναι πέραν κάθε αμφισβήτησης αήθης επίθεση στην ελευθερία κριτικής και μάλιστα καλοπροαίρετης κριτικής. Είναι επίθεση στην ελευθεροτυπία. Είναι άκρως διχαστική για τον κόσμο του ολυμπιακού αφού τουλάχιστον τους μισούς οπαδούς που χρόνια διαβάζουν το ΦΩΣ τους θεωρεί επιεικώς κρετίνους. Δεν είμαστε κρετίνοι κύριε Μαρινάκη, ξέρουμε τι διαβάζουμε, γνωρίζουμε τι έχει προσφέρει ο Θόδωρος Νικολαΐδης στον Ολυμπιακό, αναγνωρίζουμε ανθρώπους που ξεχωρίζουν για την ευγένεια, την καλλιέργεια και το ήθος όπως είναι οι θυγατέρες του Μαρία και Όλγα και δεν λησμονούμε ότι η δεύτερη διετέλεσε και υπεύθυνη στις δημόσιες σχέσεις της ΠΑΕ επί Σωκράτη Κόκκαλη που επίσης παρασκηνιακά και ύπουλα πάτε να τον βγάλετε αντιολυμπιακό.

Υπάρχει όμως και μια απορία: Η ΚΑΕ Ολυμπιακός που είναι έξω από την σφαίρα επιρροής του κ.Μαρινάκη και της Θύρας 7 η οποία συστηματικά απαιτεί αποκλειστικότητα στην ολυμπιακοφροσύνη - μπορεί να μας ζητήσουν και πιστοποιητικά ολυμπιακών φρονημάτων - η ΚΑΕ λοιπόν δεν στοιχίζεται με τους παραπάνω θεματοφύλακες της αληθούς ολυμπιακής πίστης. Τι συμβαίνει; Μήπως θα πρέπει να ζητηθούν και από αυτούς εξηγήσεις;

Επαναλαμβάνω ότι η ΠΑΕ ακολουθεί τον ολισθηρό δρόμο του διχασμού. Ο κ.Μαρινάκης θέλει να γίνει πατερούλης της ολυμπιακής οικογένειας. Εκείνος αποφασίζει ποιοι είναι ολυμπιακοί και ποιοι προδότες. Προσωπικά περιμένω αντίδραση: Από παλαίμαχους αθλητές του θρύλου, από δημοσιογράφους που δούλεψαν στο ΦΩΣ, από παράγοντες που γνωρίζουν την προσφορά της εφημερίδας, από ανθρώπους που διαθέτουν ελεύθερη βούληση και ανεξάρτητη συνείδηση και δεν είναι δέσμιοι παχυλού μισθού ή ελεημοσύνης από τον Padre Padrone.