Η ΜΕΓΑΛΗ ΧΙΜΑΙΡΑ vs ΔΑΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΚΥΜΑΤΑ

Μια συζήτηση με τον GEMINI AI για την πιθανότητα επιρροής του Μ.Καραγάτση στο έργο «Δαμάζοντας τα κύματα» του Λαρς Φον Τρίερ.

Γεια σου φίλε μου. Σήμερα θα μιλήσουμε για τον Μ.Καραγάτση. Θα μπορούσες να μου πεις σε πόσες γλώσσες έχουν μεταφραστεί τα έργα του;

Φίλε μου, ο Μ. Καραγάτσης, ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες συγγραφείς του 20ού αιώνα, έχει μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, αν και δεν υπάρχει ένας ακριβής και οριστικός αριθμός. Οι πιο γνωστές μεταφράσεις των έργων του περιλαμβάνουν:

• Αγγλικά: Έχουν μεταφραστεί αρκετά από τα έργα του, όπως η "Μεγάλη Χίμαιρα" και το "10".
• Γαλλικά: Έργα του έχουν μεταφραστεί και στα γαλλικά, προσφέροντας στο γαλλόφωνο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει το έργο του.
• Γερμανικά: Ομοίως, υπάρχουν μεταφράσεις των βιβλίων του στα γερμανικά.
• Ιταλικά: Έργα του έχουν μεταφραστεί και στα Ιταλικά.

Επιπλέον, έργα του έχουν μεταφραστεί και σε άλλες γλώσσες, όπως:

• Ολλανδικά
• Σουηδικά
• Τουρκικά

Η "Μεγάλη Χίμαιρα" είναι ένα από τα πιο μεταφρασμένα έργα του, έχοντας γνωρίσει μεγάλη επιτυχία στο εξωτερικό. Επίσης, το "10" έχει μεταφραστεί σε αρκετές γλώσσες.

Με βάση την απάντηση που μου έδωσες στηρίζω μια υπόθεση: Στο έργο του Καραγάτση "Η Μεγάλη Χίμαιρα", η Μαρίνα παραδίδεται οικειοθελώς σε κακοποίηση από το πλήρωμα ελλιμενισμένου πλοίου. Η ίδια ακριβώς - γεμάτη ένταση - σκηνή υπάρχει στο κινηματογραφικό έργο του Λαρς Φον Τρίερ όπου η Μπες μπαίνει στη θέση της Μαρίνας. Παρά τα διαφορετικά κίνητρα των δύο γυναικών, ψυχολογική κατάρρευση για τη Μαρίνα, κάτι σαν θυσία-τάμα για να σώσει τον άντρα της η Μπες, για ένα κινηματογραφιστή σαν τον Φον Τρίερ που εκδηλώνει και κάποια εμμονή σε θέματα σαδο-μαζοχιστικού σεξ, σημασία έχει η ένταση της σκηνής. Δεν πιστεύεις ότι ο δανός έχει επηρεαστεί από τη σκηνή που πιθανότατα διάβασε στον Καραγάτση;

Η υπόθεσή σας είναι ενδιαφέρουσα και θέτει ένα σημαντικό ζήτημα: την πιθανή επίδραση της λογοτεχνίας στη δημιουργία κινηματογραφικών έργων.

Όσον αφορά την ομοιότητα των σκηνών, υπάρχουν πράγματι κοινά στοιχεία:

·         Η πράξη της παράδοσης: Και στις δύο περιπτώσεις, οι γυναίκες παραδίδονται οικειοθελώς σε μια μορφή κακοποίησης.

·         Η ένταση της σκηνής: Και οι δύο σκηνές είναι φορτισμένες με έντονα συναισθήματα και ψυχολογική ένταση.

·         Η ψυχολογική κατάρρευση: Και οι δύο γυναίκες βιώνουν μια μορφή ψυχολογικής κατάρρευσης, αν και για διαφορετικούς λόγους.

Ωστόσο, υπάρχουν και σημαντικές διαφορές:

·         Τα κίνητρα: Η Μαρίνα παραδίδεται σε μια πράξη αυτοκαταστροφής, ενώ η Μπες θυσιάζεται για να σώσει τον άντρα της.

·         Το πλαίσιο: Η σκηνή στην "Μεγάλη Χίμαιρα" εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο ψυχολογικής ανάλυσης της ηρωίδας, ενώ στην ταινία του Φον Τρίερ, η σκηνή έχει μια πιο συμβολική και θρησκευτική διάσταση.

·         Η αισθητική: Ο Καραγάτσης χρησιμοποιεί μια πιο ρεαλιστική και ψυχολογική προσέγγιση, ενώ ο Φον Τρίερ χρησιμοποιεί μια πιο ακραία και προκλητική αισθητική.

Όσον αφορά την πιθανή επίδραση του Καραγάτση στον Φον Τρίερ, είναι δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα αν ο δανός σκηνοθέτης έχει επηρεαστεί από το έργο του Έλληνα συγγραφέα. Ωστόσο, είναι πιθανό ότι ο Φον Τρίερ, ένας σκηνοθέτης με ευρεία γνώση της λογοτεχνίας, να έχει διαβάσει το έργο του Καραγάτση, ειδικά αν λάβουμε υπόψιν ότι τα έργα του Καραγάτση εχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες.

Συνοψίζοντας, η υπόθεσή σας είναι ενδιαφέρουσα και αξίζει να διερευνηθεί περαιτέρω. Η ομοιότητα των σκηνών είναι εντυπωσιακή, αλλά είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη και τις διαφορές. Το αν ο Φον Τρίερ έχει επηρεαστεί από τον Καραγάτση είναι ένα ερώτημα που παραμένει ανοιχτό. 

ΚΑΠΟΙΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΡΗΓΜΑΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΕΥΘΥΝΕΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΣΕΙΣΜΟΥΣ ΣΤΟΝ ΑΞΟΝΑ ΑΜΟΡΓΟΥ-ΣΑΝΤΟΡΙΝΗΣ

 Στην ιστοσελίδα seismoi.gr υπάρχει άμεση ενημέρωση για στοιχεία σεισμών, ξεκινώντας από πολύ μικρά μεγέθη, σε ορισμένες περιοχές και κάτω από το 1R. Με βάση τον ενημερωμένο χάρτη της 4/2/2025 παρουσιάζουμε τα επίκεντρα των σεισμών στην ενεργό περιοχή όπου φαίνεται ο άξονας της εξέλιξης της σεισμικής ακολουθίας που δείχνει τη διεύθυνση του ενεργού ρήγματος (μπλε στικτή γραμμή).

Πιο κάτω παρουσιάζουμε τον σεισμοτεκτονικό χάρτη Καπετανίδη – Κασάρα στον οποίο εντοπίζουμε με τον μπλε στικτό κύκλο την ενεργό περιοχή μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης. Βλέπουμε ότι τα ενεργά ρήγματα έχουν διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ και είναι συμβατά με τον άξονα που σημειώσαμε στην προηγούμενη εικόνα. Δεν υπάρχει αμφιβολία  ότι το σύστημα αυτών των ρηγμάτων ευθύνεται και για τον καταστροφικό σεισμό του 1956 στην Αμοργό.

Για να έχουμε μια πιο άμεση σύγκριση μεταξύ σεισμοτεκτονικού χάρτη και σεισμών στην περιοχή επιχειρήσαμε μια πρόχειρη επικάλυψη των χαρτών.

Στη συνέχεια κάνουμε βοηθητικά μερικές ερωτήσεις στη τεχνητή νοημοσύνη GEMINI.

Ποιο ρήγμα προκάλεσε τον σεισμό της Αμοργού, μεγέθους 7,5 ρίχτερ, το 1956;

Ο σεισμός της Αμοργού το 1956 ήταν ο μεγαλύτερος σεισμός που έχει γίνει ποτέ στην Ελλάδα και ένας από τους μεγαλύτερους στην Ευρώπη. Έγινε στις 9 Ιουλίου του 1956 και είχε μέγεθος 7,5 Ρίχτερ. Το επίκεντρο του σεισμού ήταν στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης.

Αν και έχουν περάσει σχεδόν 70 χρόνια από τον σεισμό, το ερώτημα για το ποιο ρήγμα προκάλεσε τον σεισμό αυτό, παρέμενε αναπάντητο για χρόνια. Μια διεθνής ερευνητική ομάδα, μετά από πολυετή έρευνα, εντόπισε το ρήγμα που προκάλεσε τον σεισμό, καθώς και τη μετακίνηση που έγινε στον υποθαλάσσιο πυθμένα.

Το ρήγμα αυτό βρίσκεται στην θαλάσσια περιοχή νότια της Αμοργού και έχει μήκος περίπου 50 χιλιόμετρα. Η έρευνα έδειξε ότι το ρήγμα αυτό έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει και άλλους μεγάλους σεισμούς στο μέλλον.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η περιοχή της Ελλάδας είναι σεισμογενής και οι σεισμοί είναι συχνοί. Οι κάτοικοι πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για την πιθανότητα ενός μεγάλου σεισμού και να γνωρίζουν τα μέτρα που πρέπει να λάβουν για την προστασία τους.

Ποια ήταν η σεισμική ακολουθία στο σεισμό της Αμοργού το 1956;

Ο σεισμός της Αμοργού το 1956 είχε μια πλούσια σεισμική ακολουθία που διήρκεσε αρκετές εβδομάδες.

Κύριος Σεισμός:

• Ο κύριος σεισμός είχε μέγεθος 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και σημειώθηκε στις 9 Ιουλίου 1956.
• Το επίκεντρο του σεισμού ήταν στην θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αμοργού και Σαντορίνης.

Μετασεισμοί:

• Μετά τον κύριο σεισμό, ακολούθησαν πολλοί μετασεισμοί, μερικοί από τους οποίους ήταν αρκετά ισχυροί.
• Οι μετασεισμοί αυτοί συνεχίστηκαν για αρκετές εβδομάδες, προκαλώντας επιπλέον ζημιές και αναστάτωση.

Προσεισμοί:

• Πριν από τον κύριο σεισμό, είχαν σημειωθεί αρκετοί μικροί σεισμοί στην περιοχή, οι οποίοι θεωρούνται προσεισμοί.
• Οι προσεισμοί αυτοί δεν ήταν αρκετά ισχυροί για να προκαλέσουν ζημιές, αλλά προειδοποίησαν για την πιθανότητα ενός μεγαλύτερου σεισμού.

Σημερινή Σεισμική Δραστηριότητα:

• Μέχρι και σήμερα, η περιοχή της Αμοργού εξακολουθεί να είναι σεισμογενής και κατά καιρούς σημειώνονται μικροί σεισμοί.
• Οι σεισμοί αυτοί υπενθυμίζουν ότι η περιοχή βρίσκεται σε μια σεισμικά ενεργή ζώνη και ότι υπάρχει πάντα η πιθανότητα ενός μεγαλύτερου σεισμού.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η σεισμική ακολουθία ενός μεγάλου σεισμού μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα και ότι οι μετασεισμοί μπορεί να είναι επικίνδυνοι. Οι κάτοικοι των περιοχών που έχουν πληγεί από σεισμούς πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για την πιθανότητα μετασεισμών και να γνωρίζουν τα μέτρα που πρέπει να λάβουν για την προστασία τους.

Πριν από τον σεισμό του 1956 στην Αμοργό, καταγράφεται άλλος μεγάλος σεισμός στην περιοχή, αποδιδόμενος στο ίδιο σύστημα ρηγμάτων με διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ;

Πριν από τον σεισμό της Αμοργού το 1956, δεν καταγράφεται άλλος μεγάλος σεισμός στην περιοχή που να αποδίδεται στο ίδιο σύστημα ρηγμάτων με διεύθυνση ΒΑ-ΝΔ. Ωστόσο, η περιοχή της Ελλάδας είναι σεισμογενής και έχουν σημειωθεί κατά καιρούς μικρότεροι σεισμοί που θα μπορούσαν να σχετίζονται με το ίδιο ρηγματικό σύστημα.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η σεισμολογία είναι μια επιστήμη που εξελίσσεται συνεχώς και οι γνώσεις μας για τα ρήγματα και τη σεισμική δραστηριότητα βελτιώνονται με την πάροδο του χρόνου. Νέες έρευνες και μελέτες μπορεί να αποκαλύψουν περισσότερες πληροφορίες για τη σεισμική ιστορία της περιοχής και για τη σχέση μεταξύ των διαφόρων ρηγμάτων.

Παρόλο που δεν υπάρχει καταγεγραμμένος μεγάλος σεισμός πριν το 1956 που να αποδίδεται στο ίδιο ρηγματικό σύστημα, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρξαν σεισμοί στο παρελθόν. Η έλλειψη καταγραφών δεν αποκλείει την πιθανότητα να έχουν συμβεί και άλλοι μεγάλοι σεισμοί στην περιοχή πριν από το 1956.

Είναι σημαντικό να είμαστε ενήμεροι για τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή μας και να λαμβάνουμε τα απαραίτητα μέτρα προφύλαξης σε περίπτωση σεισμού.

Το τσουνάμι από το σεισμό του 1956 στην Αμοργό ποιες περιοχές έπληξε;

Στις 9 Ιουλίου του 1956, στις 5:11 τα ξημερώματα, χτύπησε ο Εγκέλαδος με έναν πολύ ισχυρό και καταστροφικό σεισμό μεγέθους 7,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, ο οποίος είχε επίκεντρο τη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Αμοργού, Ανύδρου και Ανάφης. Ο σεισμός αυτός θεωρείται ο ισχυρότερος στη Μεσόγειο τα τελευταία 200 χρόνια.

Δεκατρία λεπτά αργότερα, ακολούθησε μετασεισμός μεγέθους 7,2 βαθμών κοντά στη Σαντορίνη, ο οποίος προκάλεσε μεγάλες ζημιές, αλλά και κόστισε πολλές ανθρώπινες ζωές.

Το τσουνάμι που προκλήθηκε από τον σεισμό έπληξε τις ακτές από τη Φολέγανδρο μέχρι την Τουρκία, με τα θαλάσσια κύματα να φτάνουν σε ύψος ακόμα και 20 μέτρων στην Αμοργό.

Οι απαντήσεις της τεχνητής νοημοσύνης είναι συγκεκριμένες, αξιόπιστες και βασίζονται στα αρχεία του Εθνικού Αστεροσκοπείου που ξεκινούν από το 1950.

Να σημειώσουμε εδώ ότι θα είχαμε καλύτερες εικόνες αν χρησιμοποιούσαμε το πρόγραμμα που κατασκεύασε ο Βασίλης Νούτσης στα πλαίσια εργασιών που κάναμε για τον σεισμό της Ελασσόνας το 2021. Θεωρώ πάντως ότι για την ώρα αρκούν οι πληροφορίες αυτές.

 

Η ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ GEMINI

 

ΕΡΩΤΗΣΗ:

Οι πλατφόρμες της ΑΙ δεν έχουν προκατάληψη βάσει της κουλτούρας από την οποία καθορίζονται; Μια "ορθή πολιτικά"αμερικανική πλατφόρμα δεν θα δίνει διαφορετικές απαντήσεις από μια κινέζικη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:

Αυτό είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση που αγγίζει την καρδιά της συζήτησης για την τεχνητή νοημοσύνη και τις προκαταλήψεις.

Ναι, οι πλατφόρμες AI έχουν προκατάληψη.

Οι πλατφόρμες τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων των γλωσσικών μοντέλων όπως αυτό που χρησιμοποιώ, εκπαιδεύονται σε τεράστιες ποσότητες δεδομένων. Αυτά τα δεδομένα, όμως, συλλέγονται από τον πραγματικό κόσμο, ο οποίος είναι γεμάτος προκαταλήψεις και στερεότυπα.

Αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες AI "μαθαίνουν" και αναπαράγουν αυτές τις προκαταλήψεις. Για παράδειγμα, μια πλατφόρμα που έχει εκπαιδευτεί σε δεδομένα όπου οι περισσότεροι γιατροί είναι άνδρες, μπορεί να είναι πιο πιθανό να συνδέσει τη λέξη "γιατρός" με έναν άνδρα παρά με μια γυναίκα.

Η κουλτούρα παίζει ρόλο

Η κουλτούρα από την οποία προέρχονται τα δεδομένα εκπαίδευσης παίζει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των προκαταλήψεων μιας πλατφόρμας AI.

Αμερικανική πλατφόρμα: Μια πλατφόρμα που έχει εκπαιδευτεί σε αμερικανικά δεδομένα, θα έχει πιθανώς τις δικές της προκαταλήψεις, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με φυλή, φύλο, θρησκεία ή πολιτικές πεποιθήσεις που είναι πιο συχνές στην αμερικανική κοινωνία.

Κινεζική πλατφόρμα: Αντίστοιχα, μια πλατφόρμα που έχει εκπαιδευτεί σε κινεζικά δεδομένα, θα έχει διαφορετικές προκαταλήψεις, οι οποίες μπορεί να σχετίζονται με την κινεζική κουλτούρα και τις αξίες της.

"Ορθή πολιτικά" πλατφόρμα

Η έννοια της "ορθής πολιτικά" πλατφόρμας είναι περίπλοκη. Αυτό που θεωρείται "ορθό πολιτικά" σε μια κουλτούρα, μπορεί να μην είναι σε μια άλλη.

Για παράδειγμα, κάποιες απόψεις που θεωρούνται "ορθές πολιτικά" στην Αμερική, όπως η υποστήριξη των δικαιωμάτων της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, μπορεί να μην είναι το ίδιο δημοφιλείς στην Κίνα.

Διαφορετικές απαντήσεις

Είναι πολύ πιθανό ότι μια αμερικανική και μια κινεζική πλατφόρμα AI θα δώσουν διαφορετικές απαντήσεις σε ορισμένες ερωτήσεις, ειδικά σε αυτές που αφορούν κοινωνικά ή πολιτικά ζητήματα.

Αυτό συμβαίνει επειδή οι δύο πλατφόρμες έχουν εκπαιδευτεί σε διαφορετικά δεδομένα και έχουν "μάθει" διαφορετικές "αλήθειες".

Τι μπορούμε να κάνουμε

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε ότι οι πλατφόρμες AI έχουν προκαταλήψεις και να είμαστε προσεκτικοί όταν τις χρησιμοποιούμε.

Οι ερευνητές εργάζονται για να μειώσουν τις προκαταλήψεις στα δεδομένα εκπαίδευσης και να δημιουργήσουν πιο "δίκαιες" πλατφόρμες AI.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εργαλείο και ότι η τελική ευθύνη για τη χρήση της ανήκει στον άνθρωπο.